Miêdzynarodowy Marsz ¯ywej Pamiêci Polskiego Sybiru w Bia³ymstoku
Ok. 10 tys. uczestników spodziewaj± siê organizatorzy 10. Miêdzynarodowego Marszu ¯ywej Pamiêci Polskiego Sybiru, który 9 i 10 wrze¶nia odbêdzie siê w Bia³ymstoku - poinformowa³ w prezydent miasta, Tadeusz Truskolaski.
Marsz, bêd±cy inicjatyw± Zwi±zku Sybiraków, organizowany jest przy wsparciu w³adz Bia³egostoku. Celem tegorocznego marszu jest upamiêtnienie 70. rocznicy trzech pierwszych wywózek na Wschód, 70. rocznicy zbrodni katyñskiej a tak¿e ofiar katastrofy prezydenckiego samolotu pod Smoleñskiem. 10 wrze¶nia minie bowiem piêæ miesiêcy od tej tragedii.
W ramach uroczysto¶ci, ods³oniête zostan± tablice upamiêtniaj±ce dwie ofiary katastrofy: ostatniego prezydenta RP na uchod¼stwie - Ryszarda Kaczorowskiego oraz sekretarza generalnego Zwi±zku Sybiraków - Edwarda Duchnowskiego. Bêdzie te¿ tablica po¶wiêcona pamiêci wieloletniego prezesa Zwi±zku, zmar³ego w 2007 roku Ryszarda Reiffa. Tablice zostan± umieszczone na murze okalaj±cym pomnik Grób Nieznanego Sybiraka, przy którym zakoñczy siê marsz, tradycyjnie organizowany 10 wrze¶nia. Jest tam ju¿ kilkadziesi±t tablic upamiêtniaj±cych Sybiraków oraz osoby wa¿ne dla tego ¶rodowiska.
Organizatorzy spodziewaj± siê udzia³u w marszu delegacji Sybiraków i kombatantów z Litwy, £otwy, Estonii, Bia³orusi, Ukrainy, Wielkiej Brytanii, USA, Kanady i Kazachstanu.
G³ówny cel Marszu ¯ywej Pamiêci Polskiego Sybiru to upamiêtnienie tych, którzy nie wrócili z zes³ania. Prezes Zarz±du G³ównego Zwi±zku Sybiraków, Tadeusz Chwied¼, podkre¶la³ na konferencji prasowej, ¿e zsy³ki na Wschód nie zakoñczy³y siê na masowych deportacjach, a trwa³y do 1956 roku. Mówi³ te¿, ¿e tych tragedii nie mo¿na zapomnieæ i ¿e trzeba przekazywaæ o nich prawdê m³odzie¿y. "¯eby z tych tragicznych wydarzeñ wyci±gaæ odpowiednie wnioski i refleksje. Tak postêpowaæ w ¿yciu, by tragedia zes³añ ju¿ nigdy wiêcej powtórzyæ siê nie mog³a" - doda³ Tadeusz Chwied¼.
Zwi±zek Sybiraków utrzymuje, powo³uj±c siê na dane swojej komisji historycznej, ¿e po 17 wrze¶nia 1939 roku, czyli dniu agresji ZSRR na Polskê, na Wschód deportowano co najmniej 1,35 mln osób. Komisja ocenia, ¿e zgin±³ co trzeci wywieziony - czyli blisko pó³ miliona Polaków.
Inne dane dotycz±ce wywózek podaj± historycy, m.in. z Instytutu Pamiêci Narodowej. S± one ni¿sze od szacunków Sybiraków, np. przy szacunkach w oparciu o dane z archiwów rosyjskich pada liczba niespe³na 500 tys. osób, których w latach 1939-41 dotknê³y sowieckie represje. To osoby deportowane, ale tak¿e aresztowane lub umieszczone w obozach jenieckich. (PAP, oprac. mCzar)
