749 osób online

Białystok pamięta o ofiarach wojennej zbrodni

2019.06.25 17:10
W tym roku przypada 78. rocznica spalenia Wielkiej Synagogi przez Niemców. Białostoczanie będą mieli okazję do upamiętnienia tego tragicznego wydarzenia.
Białystok pamięta o ofiarach wojennej zbrodni
Fot: MN

Okropna zbrodnia

W czwartek (27.06) będziemy obchodzić 78. rocznicę tragicznych wydarzeń z 1941 roku – spalenia Wielkiej Synagogi wraz z setkami uwięzionych w niej białostockich Żydów.

Białystok pamięta o dramacie białostockiej społeczności żydowskiej i co roku wspomina ofiary "Czarnego piątku". Tegoroczne obchody rocznicy spalenia Wielkiej Synagogi rozpoczną się w czwartek o godz. 12.00. Prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski zaprasza białostoczan do udziału w uroczystym złożeniu kwiatów pod pomnikiem-kopułą Wielkiej Synagogi przy ul. Suraskiej.

– To bardzo ważne, aby pamięć o dawnych mieszkańcach Białegostoku i o dziejach miasta trwała, zwłaszcza wśród młodych pokoleń – mówi prezydent Tadeusz Truskolaski. – Dramat, który rozegrał się 78 lat temu, był początkiem eksterminacji ludności żydowskiej w naszym mieście. To niezwykle bolesna karta w historii Białegostoku, o której nie możemy zapomnieć nigdy.

Wielka Synagoga, która znajdowała się przy ul. Bożniczej (obecnie ul. Suraskiej), została wzniesiona w latach 1909-1913. W okresie międzywojennym była najokazalszą synagogą białostocką i cieszyła się największym prestiżem wśród wszystkich bożnic Białegostoku. Została wybudowana według projektu Samuela J. Rabinowicza. Była świątynią reformowaną, w której kobiety modliły się obok mężczyzn, choć na osobnych galeryjkach. W okresie międzywojennym, podczas świąt i uroczystości państwowych, w synagodze grała orkiestra Gimnazjum Hebrajskiego.

27 czerwca 1941 r. niemiecka grupa operacyjna, którą dowodził kapitan Gothar Bürkner, spaliła dzielnicę żydowską wraz z Wielką Synagogą. Niemcy kazali wszystkim mężczyznom i chłopcom narodowości żydowskiej przyjść do Wielkiej Synagogi. Zamknęli ich wewnątrz i podpalili budynek. Do tych, którzy próbowali oporu, strzelali. Historycy szacują, że zginęło około 2-2,5 tys. osób.

Różne sposoby na pamięć

W miejscu, w którym stała synagoga, znajduje się obecnie pomnik w kształcie kopuły zniszczonej bożnicy. Autorami monumentu są Michał Flikier, Maria Dżugała-Sobocińska, Dariusz Sobociński i Stanisław Ostaszewski. Odsłonięcie pomnika nastąpiło w 1995 roku.

W zeszłym roku władze Białegostoku postawiły na podkreślenie historii zakłady ludności żydowskiej miasta podczas II wojny światowej. Wiązało się to z 75. rocznicą powstania w białostockim getcie. Z tej okazji wydano np. pamiętnik Dawida Szapiro, miejscowego Żyda, który we wspomnianym dzienniku opisywał m.in. czasy okupacji.

Mateusz Nowowiejski
mateusz.nowowiejski@bialystokonline.pl
Wersja mobilna BiałystokOnline.pl
Polityka prywatności | Polityka cookies
Copyright © 2001-2019 CMG, Białystok
Adres redakcji: ul. Sienkiewicza 49 lok. 311, Białystok, tel. 85 746 07 39
zamknij X
TA STRONA UŻYWA COOKIES. Dowiedz się więcej o celu ich używania i polityce cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.