1027 osób online

Zagłada Żydów Tykocińskich i pacjentów szpitala w Choroszczy. Mija 80 lat od tych zdarzeń

2021.08.25 15:04
W środę (25.08) mija 80 lat od dokonania zagłady społeczności żydowskiej Tykocina, a także od zbrodni hitlerowskiej dokonanej na pacjentach Szpitala Psychiatrycznego w Choroszczy.
Zagłada Żydów Tykocińskich i pacjentów szpitala w Choroszczy. Mija 80 lat od tych zdarzeń
Fot: Paulina Dulewicz / UMWP

Pacjenci Szpitala Psychiatrycznego w Choroszczy

Przy Pomniku Ofiar Faszyzmu w Nowosiółkach koło Białegostoku upamiętniono kilkuset pacjentów Szpitala Psychiatrycznego im. Deresza w Choroszczy, zamordowanych w 1941 r. przez Niemców.

Dokładna data tragedii nie jest znana, prawdopodobnie był to 25 lub 26 sierpnia. Wóczas niemieccy żołnierze zarządzili ewakuację pacjentów, zjechały wozy ciężarowe i autobusy. Niektórzy pacjenci uciekli, jednak większość - bezbronna wobec oprawców - została zastrzelona. Według Instytutu Pamięci Narodowej, Niemcy zabili 464 osoby.

– Dlaczego człowiek podniósł rękę na drugiego człowieka? Człowieka bezbronnego, chorego? Był tylko jeden powód. W tych, którzy to uczynili, zabrakło Boga. Nie było Boga, była chora wizja świata, budowanego na własnym widzimisię, świata bez wartości, który odrzuca dobro, miłość, piękno, a skupia się tylko na posiadaniu. Dlatego ci, którzy przeszkadzali, musieli zniknąć – mówił podczas uroczystości ks. Piotr Ratkiewicz, kapelan szpitala w Choroszczy.

Eksterminacja chorych psychicznie była zgodna z ideologią hitlerowskich Niemiec, która zakładała oczyszczanie rasy z jednostek niepełnosprawnych. Szacuje się, że na terenie Polski podczas okupacji niemieckiej wymordowano kilkanaście tysięcy chorych psychicznie. Była to część akcji T4, którą Niemcy prowadzili od 1939 r., w ramach której zginęło łącznie ponad 70 tys. osób.

Zagłada Żydów Tykocińskich

25 i 26 sierpnia 1941 r. doszło do zagłady społeczności żydowskiej Tykocina. W Lesie Łopuchowskim z rąk hitlerowskich zbrodniarzy zginęło 2 tys. osób.

Akcja rozpoczęła się w godzinach rannych. Niemcy nakazali wszystkim tykocińskim Żydom zebrać się na rynku, wyjaśniając im, że zostaną przesiedleni do getta w Czerwonym Borze. Jednak chwilę później poprowadzono ich do miejsca kaźni w okolicach lasu w Łopuchowie. Maszerującym kazano uformować kolumnę czwórkową, a za pochodem długości ponad kilometra szła lokalna orkiestra "klezmerów", której Niemcy kazali grać głośną muzykę.

Egzekucję wykonał oddział SS Einsatzkommando, pod dowództwem SS-Obersturmführera Hermanna Schapera. Z jego rozkazu zginęli również mieszkańcy naszego regionu m.in. w Jedwabnem.

Eksterminacja Żydów polegała na wrzucaniu bądź wmuszaniu do samodzielnego wejścia do uprzednio wykopanych dołów. Następnie odpalano karabiny maszynowe. Martwe ciała zostały zasypane przez polskich robotników.

Malwina Witkowska
malwina.witkowska@bialystokonline.pl

Wersja mobilna BiałystokOnline.pl
Polityka prywatności | Polityka cookies
Copyright © 2001-2021 CMG, Białystok
Adres redakcji: ul. Sienkiewicza 49 lok. 311, Białystok, tel. 85 746 07 39
zamknij X
TA STRONA UŻYWA COOKIES. Dowiedz się więcej o celu ich używania i polityce cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.