Aktualności

Bet Samuel znów ożyje. Historyczny budynek przejdzie modernizację

2026.02.19 08:00

Rusza modernizacja dawnej synagogi przy Branickiego 3. Zabytkowy budynek, znany jako Bet Samuel, odzyska kulturalno-edukacyjną funkcję i stanie się nową siedzibą Domu Kultury „Śródmieście”. Inwestycja za blisko 26 mln zł zakończy się pod koniec 2027 roku.

Rozpoczyna się modernizacja budynku przy Branickiego 3 – dawnej synagogi Szmuela Mohylewera, znanej również jako Bet Samuel. Zabytkowy obiekt, który przez dekady zmieniał swoje funkcje i stopniowo tracił pierwotny charakter, już wkrótce odzyska znaczenie jako ważne miejsce na kulturalnej mapie miasta. Po zakończeniu prac swoją nową siedzibę znajdzie tu Dom Kultury „Śródmieście”, zyskując niemal trzykrotnie większą przestrzeń do działalności niż dotychczas.

Nowe życie historycznego budynku

Prace budowlane właśnie się rozpoczynają, a ich zakończenie zaplanowano na koniec 2027 roku. Wtedy Dom Kultury „Śródmieście” rozpocznie działalność w nowej lokalizacji przy ul. Branickiego 3.

– W budynku dawnej bożnicy, która w przeszłości była wielokrotnie przebudowywana i zmieniano jej funkcjonalność, już za kilkanaście miesięcy swoją siedzibę będzie miał Dom Kultury Śródmieście. Teraz na swoje działania ma około 600 m2, natomiast w nowej lokalizacji do dyspozycji będzie 1800 m2. Miejsce przy ul. Branickiego 3 będzie tętnić życiem, królować tu będzie kultura i edukacja – podkreśla zastępca prezydenta Tomasz Klim. – W budynku powstaną sale do prowadzenia zajęć – między innymi baletowo-taneczna, teatralna, muzyczna, plastyczna, projektowania graficznego, nauki gry na instrumentach. Nie zabraknie sali wystawowej oraz widowiskowej.

Nowa przestrzeń pozwoli na znaczące rozszerzenie oferty zajęć artystycznych i edukacyjnych. Oprócz sal tematycznych projekt przewiduje także pomieszczenia administracyjno-biurowe, szatnie oraz garderoby dla zaproszonych artystów. Na zewnątrz powstanie taras z miejscami wypoczynku, a dach budynku pokryje zieleń. W ramach inwestycji wykonane zostaną również niezbędne instalacje, w tym instalacja fotowoltaiczna.

Utrudnienia i alternatywy komunikacyjne

W związku z rozpoczęciem prac parkingi za budynkiem przy Branickiego 3, a następnie także przy Branickiego 3/5, zostaną czasowo wyłączone z użytku. Dojazd zapewniony będzie wyłącznie osobom z niepełnosprawnościami. Kierowcy mogą korzystać z miejsc postojowych po przeciwnej stronie ulicy Jana Klemensa Branickiego, wzdłuż Parku im. Księcia Józefa Poniatowskiego, a także przy ulicach Mickiewicza, Elektrycznej, Warszawskiej, Kilińskiego oraz przy Placu Jana Pawła II.

Alternatywą pozostaje komunikacja miejska – przed wejściem do budynku Departamentu Obsługi Mieszkańców UM znajduje się przystanek obsługujący wiele linii autobusowych, co zapewnia dogodny dojazd transportem zbiorowym.

Umowa z wykonawcą, firmą PBW Hydros, obejmuje aktualizację dokumentacji projektowej, realizację robót budowlanych oraz pełnienie nadzoru autorskiego nad projektem. Zakończenie prac zaplanowano na koniec 2027 roku. Koszt przebudowy wyniesie blisko 26 milionów złotych.

Historia dawnej synagogi

Bożnica została wzniesiona w latach 1899–1901 w stylu mauretańskim. Jej nazwa upamiętnia najsłynniejszego rabina Białegostoku, propagatora syjonizmu – Samuel Mohylewer, zmarłego w 1898 roku.

Podczas drugiej wojny światowej budynek został spalony przez Niemców. W okresie powojennym był kilkukrotnie przebudowywany i adaptowany do nowych funkcji – najpierw na kino, następnie na klub sportowy, a później ośrodek szkoleniowy. Kolejne ingerencje sprawiły, że zatracono jego pierwotny układ architektoniczny oraz wystrój.

Rozpoczynająca się modernizacja to szansa na przywrócenie temu miejscu należnej rangi i nadanie mu nowej, społecznie ważnej funkcji. Jeśli wszystko przebiegnie zgodnie z planem, już za niespełna dwa lata budynek przy Branickiego 3 ponownie stanie się przestrzenią otwartą dla mieszkańców, w której historia spotka się ze współczesną kulturą i edukacją.