Aktualności

Białystok świętuje dekadę spalarni. Miliony oszczędności i czystsze środowisko

2026.01.05 08:00

Białostocka spalarnia odpadów świętuje 10 lat działalności. Od 2016 roku udało się w niej przetworzyć 1,1 mln ton śmieci, wytworzyć ciepło i prąd dla miasta oraz obniżyć koszty energii, przyczyniając się jednocześnie do ochrony środowiska i rozwoju nowoczesnej gospodarki odpadami.

Białostocki Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych (ZUOK) obchodzi w tym roku swoje dziesięciolecie. Instalacja została uruchomiona 1 stycznia 2016 roku i od tego czasu przetworzyła już imponującą ilość 1 mln 100 tys. ton odpadów. Dziś trudno wyobrazić sobie funkcjonowanie miasta bez tej nowoczesnej instytucji, która stała się kluczowym elementem systemu gospodarowania odpadami.

Budowa i finansowanie spalarni

Proces budowy spalarni trwał 25 miesięcy, a pierwsze prace rozpoczęły się 2 grudnia 2013 roku. Koszt inwestycji wyniósł 393 mln zł netto, z czego znaczną część pokryto dzięki dotacji z Programu Infrastruktura i Środowisko w wysokości 210 mln zł netto oraz pożyczce z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w kwocie 155 mln zł.

Korzyści dla miasta i mieszkańców

Funkcjonowanie spalarni przyniosło Białemustokowi wiele korzyści. Pozwoliło na obniżenie cen za odbiór odpadów w porównaniu do miast, które nie posiadają tego typu instalacji, a w zestawieniu z innymi miastami posiadającymi spalarnie – ceny są najniższe. Dodatkowo miasto zyskało niższe koszty energii elektrycznej, wzmocnione bezpieczeństwo energetyczne dzięki wykorzystaniu odpadów jako źródła energii, a także znaczne ograniczenie ilości odpadów składowanych oraz ich negatywnego wpływu na środowisko.

– Dziesięć lat funkcjonowania tej instalacji potwierdza, że decyzja o jej budowie była odpowiedzialna i perspektywiczna. Białystok zyskał nowoczesne narzędzie, które wspiera rozwój miasta, pozwala dbać o środowisko i komfort życia białostoczan – podkreślił prezydent Tadeusz Truskolaski. – Oprócz wielu innych zalet, to rozwiązanie wnosi też realny wkład Białegostoku w realizację zasad gospodarki o obiegu zamkniętym i ochronę klimatu – dodał.

Spalarnia jako część miejskiego krajobrazu

Jak zauważył prezes zarządu spółki Lech, która prowadzi spalarnię. - Od 10 lat spalarnia wpisuje się w krajobraz miasta. Stała się jego integralną częścią, niezauważalną, ale jakże przydatną. Spalarnia znacznie ogranicza ilość odpadów składowanych, daje mieszkańcom ciepło i prąd, a już niedługo będzie zasilać park wodny, który powstanie w Białymstoku -

Maksymalna roczna wydajność spalarni wynosi 120 tys. ton odpadów. W ciągu 10 lat ZUOK unieszkodliwił łącznie 1 mln 100 tys. ton odpadów, które w przeciwnym razie zalegałyby na składowiskach. W tym czasie zakład wyprodukował 3 mln 310 tys. GJ ciepła systemowego, które trafiło do miejskiej sieci ciepłowniczej, oraz 450 tys. MWh energii elektrycznej.

Oszczędności i wsparcie dla lokalnej energetyki

Od 1 lipca 2024 roku spółka Lech dostarcza energię elektryczną bezpośrednio Miastu Białystok, co do dziś pozwoliło zaoszczędzić około 4 mln zł na zakupie energii. Spółka pełni również rolę koordynatora Białostockiego Klastra Energii, będącego doskonałym przykładem współpracy samorządu z jednostką komunalną i tworzącego podstawy pod rozwój lokalnego rynku energii.

Dzięki temu miasto realizuje projekt „Budowa wirtualnej elektrowni OZE jako element transformacji energetycznej miasta Białystok” w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).

Przyszłe inwestycje i działalność edukacyjna

Obecnie trwają prace nad budową nowoczesnego parku wodnego w Białymstoku, który będzie zlokalizowany obok ZUOK i zasilany energią elektryczną oraz cieplną wytwarzaną w zakładzie. Dzięki temu możliwe będzie istotne zmniejszenie kosztów funkcjonowania obiektu. Realizacją inwestycji zajmuje się miejska spółka Lech.

ZUOK prowadzi także działalność edukacyjną. W ciągu 10 lat odwiedziło go łącznie 14 tys. osób – uczniów, studentów oraz dorosłych, poznając w praktyce zasady funkcjonowania nowoczesnej gospodarki odpadami i odnawialnych źródeł energii.