Biznes

Donoszą do skarbówki na potęgę. W Podlaskiem 85 proc. zgłoszeń jest bezpodstawna

2026.09.07 07:57

W pierwszej połowie 2026 roku jednostki Krajowej Administracji Skarbowej otrzymały ich łącznie 45,5 tys. To o 20,2 proc. więcej niż rok wcześniej i o 28,1 proc. więcej niż w pierwszej połowie 2024 roku. W województwie podlaskim skala zgłoszeń również jest znacząca.

Coraz więcej informacji od obywateli

W pierwszych sześciu miesiącach tego roku do szesnastu izb administracji skarbowej wpłynęło 45,5 tys. tzw. informacji sygnalnych, potocznie określanych jako donosy. Dla porównania, w analogicznym okresie 2025 roku było ich blisko 38 tys., a w 2024 roku – 35,5 tys.

Rosnąca liczba zgłoszeń nie musi jednak oznaczać, że skala naruszeń prawa również rośnie. Jedną z przyczyn może być większa świadomość obywateli i łatwiejszy dostęp do kanałów zgłaszania podejrzanych sytuacji. Coraz więcej osób wie także, że o potencjalnych nieprawidłowościach można poinformować odpowiednie instytucje.

Z drugiej strony część zgłoszeń może wynikać z konfliktów osobistych lub biznesowych, a także z błędnej interpretacji przepisów.

Białystok: nawet 85 proc. zgłoszeń bez potwierdzenia

Szczególnie interesujące są dane dotyczące województwa podlaskiego. Według szacunków Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku 75-85 proc. przekazywanych informacji sygnalnych nie znajduje potwierdzenia w rzeczywistości.

Nie oznacza to jednak, że osoby zgłaszające nieprawidłowości świadomie przekazują nieprawdziwe informacje. Część z nich może po prostu nie mieć wystarczającej wiedzy na temat przepisów podatkowych i błędnie oceniać sytuację. Podstawą zgłoszenia bywają również plotki, domysły czy nadinterpretacja obserwowanych zdarzeń. Nie można też wykluczyć bardziej osobistych motywacji. Konflikty sąsiedzkie, spory pomiędzy byłymi pracownikami i pracodawcami czy konkurencja pomiędzy przedsiębiorcami mogą skutkować zawiadomieniem skarbówki.

Podobna sytuacja występuje w innych regionach kraju. W Rzeszowie około 70 proc. zgłoszeń nie znajduje potwierdzenia, w Lublinie w pierwszej połowie tego roku było to ponad 77 proc., a w Krakowie około 56 proc.

Każde zgłoszenie trzeba zweryfikować

Samo przekazanie informacji nie oznacza automatycznie wszczęcia kontroli. Każde zgłoszenie jest rejestrowane i podlega wstępnej ocenie. Jeśli dotyczy spraw podatkowych lub celnych, może zostać skierowane do dalszej analizy, czynności sprawdzających albo kontroli.

W przypadku spraw pozostających poza kompetencjami KAS informacje mogą być przekazywane innym instytucjom, takim jak Państwowa Inspekcja Pracy, ZUS czy policja.

Duża liczba zgłoszeń może jednak stanowić wyzwanie dla administracji. Każda informacja wymaga bowiem przynajmniej wstępnego sprawdzenia. Ogólnikowe, powtarzające się lub niepoparte faktami zawiadomienia mogą angażować pracowników, którzy mogliby w tym czasie zajmować się sprawami o większym znaczeniu. Dlatego ważna jest odpowiednia selekcja zgłoszeń i ocena ryzyka. Szczególnie wartościowe są informacje zawierające konkretne, możliwe do zweryfikowania fakty.

Nie każdy donos jest bezwartościowy

Mimo że większość zgłoszeń nie znajduje potwierdzenia, te wiarygodne mogą mieć dla skarbówki dużą wartość. Osoby posiadające wiedzę na temat funkcjonowania konkretnej firmy czy branży mogą wskazać nieprawidłowości, których standardowa analiza danych mogłaby nie wykazać.

Działania zainicjowane informacją od obywatela mogą zakończyć się m.in. korektą deklaracji podatkowej, mandatem, wydaniem decyzji administracyjnej czy ujawnieniem nielegalnego obrotu towarami.

Rosnąca liczba informacji sygnalnych pokazuje więc, że obywatele coraz chętniej reagują na podejrzane sytuacje i zwracają się z nimi do administracji. W przypadku Podlasia skala niepotwierdzonych zgłoszeń jest jednak bardzo wysoka. Kluczowe pozostaje zatem nie samo zwiększanie liczby donosów, lecz ich jakość i sprawna weryfikacja.