Aktualności

Inteligentne wsie na Podlasiu. Nauka szuka rozwiązań dla mieszkańców

2026.10.23 11:00

Szybki internet, dostęp do lekarza na odległość, sprawny transport i możliwość pracy bez przeprowadzki do dużego miasta. To wyzwania, z którymi mierzą się mieszkańcy terenów wiejskich. O tym, jak poprawić jakość życia poza miastami, rozmawiano 22 października podczas Kongresu Smart Village Polska na Politechnice Białostockiej.

Rozwój inteligentnych wsi nie sprowadza się do wdrażania nowych technologii. Chodzi przede wszystkim o to, by odpowiadały na konkretne potrzeby mieszkańców. Podczas kongresu poruszono kwestie cyfryzacji, transportu, odnawialnych źródeł energii, edukacji i telemedycyny. Dyskutowano również o tym, jak stworzyć warunki do nauki, pracy i rozwoju w rodzinnych miejscowościach.

Ponad 80 naukowców pracuje nad rozwiązaniami dla wsi

Jednym z projektów poświęconych rozwojowi obszarów wiejskich jest RuralStrat, realizowany przez Politechnikę Białostocką we współpracy z Województwem Podlaskim i Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Pracuje przy nim ponad 80 naukowców, którzy opracowują rozwiązania odpowiadające na potrzeby mieszkańców wsi oraz rekomendacje dotyczące polityki rozwoju tych obszarów.

O kierunkach zmian mówił podczas kongresu minister rolnictwa Stefan Krajewski. Zwracał uwagę zarówno na podstawową infrastrukturę, taką jak drogi, wodociągi i kanalizacja, jak i na szybki internet, rolnictwo precyzyjne, sztuczną inteligencję oraz cyfrowe narzędzia wspierające gospodarstwa.

Dostęp do internetu wciąż pozostaje wyzwaniem

Istotnym tematem była likwidacja tzw. białych plam, czyli obszarów z ograniczonym dostępem do sieci. Bogdan Dyjuk, członek zarządu województwa podlaskiego, podkreślał, że poprawy infrastruktury cyfrowej nie można odkładać na odległą przyszłość.

– Nie możemy odkładać tego na perspektywę roku 2035. Świat ucieknie nam w rozwoju – mówił Bogdan Dyjuk.

Znaczenie nowoczesnych sieci dla przyszłości terenów wiejskich podkreślał również wiceminister cyfryzacji Rafał Rosiński. Dostęp do internetu ma znaczenie nie tylko dla korzystania z usług publicznych, lecz także dla możliwości nauki i pracy oraz podejmowania decyzji o pozostaniu w rodzinnej miejscowości.

Inteligentna wieś musi odpowiadać na lokalne potrzeby

Nie istnieje jeden uniwersalny model inteligentnej wsi. Jak wskazywał prof. Joanicjusz Nazarko z Politechniki Białostockiej, rozwiązania powinny wynikać ze specyfiki danej miejscowości i problemów jej mieszkańców. Technologia ma wspierać ich w radzeniu sobie z wyzwaniami, takimi jak zmiany klimatu czy niedobór wody, a nie stanowić cel sam w sobie.

Podobne podejście akcentował marszałek województwa podlaskiego Łukasz Prokorym. Zwracał uwagę na potrzebę tworzenia warunków, dzięki którym młodzi ludzie będą mogli rozwijać się w swoich rodzinnych miejscowościach, bez konieczności wyjazdu do większych miast.

Współpraca ma przełożyć się na konkretne zmiany

Rozwój inteligentnych wsi wymaga współdziałania samorządów, administracji, naukowców, przedsiębiorców i samych mieszkańców. Dopiero połączenie wiedzy, infrastruktury i lokalnych potrzeb pozwala tworzyć rozwiązania, które rzeczywiście ułatwiają codzienne życie.

Organizatorami Kongresu Smart Village Polska były Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Ministerstwo Cyfryzacji, Województwo Podlaskie, Politechnika Białostocka oraz Związek Przedsiębiorców i Pracodawców. Wśród przedstawicieli regionu uczestniczących w kongresie byli także radny wojewódzki Stanisław Derehajło i dyrektor Departamentu Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich Andrzej Pleszuk.