Praca

Nie tylko emerytura. Nauczyciele mogą skorzystać z dodatkowego świadczenia

2026.07.10 12:00

Niektórzy nauczyciele mogą zakończyć aktywność zawodową wcześniej niż wynikałoby to z powszechnego wieku emerytalnego. Zamiast czekać do 60. lub 65. roku życia, mogą skorzystać z nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. Trzeba jednak spełnić określone warunki dotyczące wieku, stażu pracy i zakończenia zatrudnienia.

Nauczyciele, wychowawcy oraz inni pracownicy pedagogiczni urodzeni po 1948 roku mają możliwość wyboru między oczekiwaniem na zwykłą emeryturę a skorzystaniem z nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. To rozwiązanie stworzone dla osób, które mają za sobą wiele lat pracy w oświacie, ale jeszcze nie osiągnęły wieku emerytalnego.

- Aby otrzymać nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, należy spełnić trzy podstawowe warunki: osiągnąć odpowiedni wiek, posiadać wymagany staż pracy zarówno ten ogólny jaki i w zawodzie nauczyciela oraz rozwiązać stosunek pracy - informuje Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie podlaskiego.

Wiek i staż pracy mają kluczowe znaczenie

Jednym z najważniejszych kryteriów jest wiek. Obecnie, w latach 2025–2026, kobieta ubiegająca się o świadczenie musi mieć ukończone 56 lat, a mężczyzna 61 lat. W kolejnych latach granica ta będzie stopniowo wzrastać – do 57 i 62 lat w latach 2027–2028, 58 i 63 lat w latach 2029–2030 oraz 59 i 64 lat w latach 2031–2032.

Kolejnym wymogiem jest odpowiedni staż. Nauczyciel musi udokumentować co najmniej 30 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym minimum 20 lat pracy w zawodzie nauczyciela, wychowawcy lub innego pracownika pedagogicznego. Praca ta musi być wykonywana co najmniej w połowie obowiązkowego wymiaru godzin w placówkach wskazanych w przepisach. Do takich miejsc należą m.in. publiczne i niepubliczne przedszkola i szkoły, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze czy młodzieżowe ośrodki wychowawcze. Od września 2024 roku uprawnienia rozszerzono również o pracowników poradni psychologiczno-pedagogicznych.

Trzeba zakończyć pracę i złożyć wniosek do ZUS

Warunkiem otrzymania świadczenia jest także rozwiązanie stosunku pracy. Dotyczy to wszystkich umów o pracę - niezależnie od ich rodzaju i wymiaru. Do momentu rozpoczęcia pobierania świadczenia nie można również podjąć nowego zatrudnienia ani prowadzić działalności gospodarczej.

Formalności rozpoczynają się od złożenia wniosku ENSK w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Do dokumentu należy dołączyć potwierdzenia stażu pracy, okresów składkowych i nieskładkowych oraz dokumenty dotyczące pracy nauczycielskiej. ZUS może poprosić również o dokumenty potwierdzające inne okresy, np. prowadzenie działalności gospodarczej, służbę wojskową, pobieranie zasiłku dla bezrobotnych, naukę w szkole wyższej czy urlop wychowawczy. Ile można otrzymać? Kwota świadczenia jest wyliczana indywidualnie, ale nie może być niższa niż minimalna emerytura. Po waloryzacji od marca jej minimalny poziom wynosi obecnie 1 978,49 zł brutto.

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne wypłacane jest do momentu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego – 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn, albo uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury.