Kraj i Świat

Nocna prohibicja i wyższa akcyza. Co może zmienić się w Polsce po nowym roku?

2026.10.14 15:30

Ograniczenie dostępności alkoholu, zaostrzenie zasad reklamy i wyższa akcyza - to główne kierunki zmian w polskiej polityce alkoholowej. Część przepisów przeszła już przez Sejm, a kolejne rozwiązania są przedmiotem odrębnych prac legislacyjnych. Co wiadomo o tzw. ustawie antyalkoholowej?

Od 1 stycznia 2027 roku mogą zacząć obowiązywać istotne zmiany dotyczące sprzedaży i promocji alkoholu w Polsce. Ich podstawą jest nowelizacja ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, której celem jest ograniczenie negatywnych skutków spożywania napojów alkoholowych. Jedną z najważniejszych propozycji jest zaostrzenie zasad nocnej sprzedaży alkoholu oraz ograniczenie jego reklamy i promocji. Równolegle rząd przygotował projekt podwyższenia akcyzy na napoje alkoholowe w 2027 roku.

Od projektu do głosowania

Prace nad poselskim projektem nowelizacji rozpoczęły się we wrześniu 2025 roku. Projekt wpłynął do Sejmu 23 września 2025 roku, a 1 października został skierowany do zaopiniowania przez organizacje samorządowe. Pierwsze czytanie odbyło się 23 stycznia 2026 roku. Następnie projekt skierowano do Komisji Zdrowia, gdzie prowadzono dalsze prace nad proponowanymi rozwiązaniami. 29 lipca opublikowano sprawozdanie komisji, a 15 września projekt był rozpatrywany podczas drugiego czytania na posiedzeniu Sejmu. W związku ze zgłoszonymi poprawkami projekt ponownie trafił do komisji. Jej kolejne sprawozdanie opublikowano 17 września 2026 roku.

Decydujące głosowanie odbyło się 8 października 2026 roku. Sejm uchwalił nowelizację większością głosów: za przyjęciem ustawy opowiedziało się 400 posłów, 29 było przeciw, a 4 wstrzymało się od głosu. 9 października ustawę przekazano Marszałkowi Senatu, a według dokumentacji sejmowej 12 października została przekazana Prezydentowi. Szczegółowy status procedury i dokumenty dotyczące ustawy można sprawdzić w oficjalnym wykazie prac nad drukiem nr 2010.

Co mogą oznaczać nowe przepisy?

Planowane rozwiązania dotyczą kilku obszarów. W debacie publicznej szczególne zainteresowanie wzbudzają ograniczenia sprzedaży nocnej, reklamy oraz promocji napojów alkoholowych. Zmiany w zasadach sprzedaży mają ograniczać łatwy dostęp do alkoholu w godzinach nocnych. Istotnym zagadnieniem pozostaje również zakres uprawnień samorządów w zakresie wprowadzania ograniczeń na swoim terenie. Nowelizacja przewiduje także zaostrzenie przepisów dotyczących reklamy i promocji alkoholu. Ma to znaczenie dla producentów, sprzedawców oraz podmiotów prowadzących działania marketingowe. Ostateczny zakres obowiązków należy jednak ustalać na podstawie tekstu uchwalonej ustawy, a nie samych zapowiedzi.

Szczegółowe zmiany w ustawie antyalkoholowej

1. Nocna prohibicja - planowany zakaz sprzedaży alkoholu na wynos w godzinach 22:00–6:00 na terenie całego kraju.
2. Sprzedaż na stacjach paliw - rozważano całkowity zakaz sprzedaży alkoholu na stacjach, jednak nie należy utożsamiać pierwotnej propozycji z ostatecznym kształtem ustawy.
3. Reklama alkoholu - planowane zaostrzenie przepisów, obejmujące m.in. reklamę w mediach i internecie oraz promowanie marek alkoholi.
4. Promocje alkoholowe - ograniczenie akcji typu "12 piw w cenie 6", rabatów i ofert zachęcających do kupowania większej ilości alkoholu.
5. Alkotubki i opakowania - propozycje ograniczenia opakowań i sposobów prezentowania alkoholu, które mogą wprowadzać konsumentów w błąd.
6. Sprzedaż internetowa - planowane zmiany dotyczące weryfikacji wieku kupujących oraz zasad zamawiania i dostarczania alkoholu.
7. Uprawnienia samorządów - zmiany w zasadach lokalnego ograniczania sprzedaży alkoholu, w tym możliwości regulowania nocnego handlu.

Podwyżka podatku akcyzowego jako osobny temat

Niezależnie od nowelizacji ustawy antyalkoholowej Rada Ministrów 22 września 2026 roku przyjęła projekt zmian w ustawie o podatku akcyzowym oraz ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Projekt zakłada podwyższenie w 2027 roku stawek akcyzy na alkohol etylowy, piwo, wino i inne napoje alkoholowe. Przewidziano również przekazanie dodatkowych wpływów z akcyzy na finansowanie ochrony zdrowia, w tym świadczeń związanych z leczeniem skutków spożywania alkoholu. Według projektu stawka akcyzy na alkohol etylowy miałaby wzrosnąć z 8811 zł do 10 109 zł za hektolitr czystego alkoholu. W przypadku piwa przewidziano wzrost stawki z 12,04 zł do 13,82 zł za hektolitr na każdy stopień Plato.

Są to jednak rozwiązania zawarte w odrębnym projekcie. Przyjęcie projektu przez Radę Ministrów nie jest równoznaczne z uchwaleniem ustawy przez parlament.