Aktualności

Ponad 173 mln euro z unijnych funduszy zostanie przesuniętych na działania związane z bezpieczeństwem. Komisja Europejska zatwierdziła zmiany w programie dla województwa podlaskiego.

Województwo Podlaskie zmienia sposób wydawania części funduszy unijnych. Po aktualizacji programu Fundusze Europejskie dla Podlaskiego na lata 2021–2027 większy nacisk położono na bezpieczeństwo i odporność na kryzysy. Zmiany przygotował Zarząd Województwa pod kierownictwem marszałka Łukasza Prokoryma, a w marcu tego roku zaakceptowała je Komisja Europejska.

Chodzi o ponad 173 mln euro, czyli około 740 mln zł. Środki zostaną przeznaczone na sześć nowych obszarów, które stanowią ok. 13 proc. całego programu.

– Jako region przygraniczny stoimy dziś przed szczególnymi wyzwaniami, dlatego musimy równolegle inwestować w rozwój i bezpieczeństwo – mówi marszałek Łukasz Prokorym. – Nie traktujemy tych obszarów rozłącznie. Bezpieczeństwo jest dziś warunkiem trwałego rozwoju, a nie jego alternatywą.

Zmiana podejścia nie jest przypadkowa. Podlaskie, jako region graniczący z Białorusią i położony na wschodniej flance Unii Europejskiej, od kilku lat funkcjonuje w warunkach podwyższonego ryzyka.

– Aktualizujemy nasze podejście, bo zmieniło się otoczenie. Program musi odpowiadać na realne zagrożenia, a nie wyłącznie na założenia sprzed kilku lat – dodaje marszałek.

Nowe kierunki wydatków

Jednym z nich jest wsparcie przemysłu obronnego i technologii podwójnego zastosowania. Na ten cel przeznaczono 34 mln euro. Środki mają trafić m.in. do firm i instytucji zajmujących się cyberbezpieczeństwem.

– Chcemy, by lokalne firmy i ośrodki badawcze włączały się w łańcuchy dostaw związane z bezpieczeństwem. To szansa zarówno rozwojowa, jak i strategiczna – wskazuje Łukasz Prokorym.

Pieniądze trafią też do infrastruktury krytycznej, w tym systemów wodno-kanalizacyjnych. Na ten obszar przeznaczono 11,5 mln euro.

– Infrastruktura musi być przygotowana na sytuacje niestandardowe. Oznacza to projektowanie jej z myślą o ciągłości działania – zaznacza marszałek.

Nowością jest również większy dostęp do środków dla mniejszych miejscowości – od 2 do 10 tys. mieszkańców.

Energia i gotowość na kryzys

W programie znalazł się także projekt „Podlaska Hybrydowa Dolina Wodorowa – 2H2”, wart ponad 14 mln euro. To element inwestycji w alternatywne źródła energii.

– Transformacja energetyczna nabiera dziś dodatkowego znaczenia. Niezależność i elastyczność systemów energetycznych to jeden z filarów bezpieczeństwa – podkreśla marszałek. – W sytuacjach kryzysowych dostęp do stabilnych źródeł energii może decydować o funkcjonowaniu usług publicznych – podkreśla Łukasz Prokorym.

Największa część środków – ponad 94 mln euro – trafi na działania związane z obronnością i gotowością cywilną. Obejmują one wsparcie szpitali, ratownictwa i OSP, rozwój infrastruktury ochrony ludności, a także systemy logistyczne oraz cyberbezpieczeństwo instytucji publicznych.

– Budujemy zdolności, które mają znaczenie w praktyce, od poziomu lokalnego po regionalny – mówi marszałek.

Więcej niż infrastruktura

Zmiany pokazują szerszy trend – bezpieczeństwo przestaje być dodatkiem do rozwoju, a staje się jego częścią.

– Bezpieczeństwo to nie tylko infrastruktura, ale także przygotowanie społeczeństwa – mówi Łukasz Prokorym.

Dlatego blisko 20 mln euro przeznaczono na szkolenia z zakresu reagowania kryzysowego, pierwszej pomocy i zarządzania ryzykiem.

– Chcemy budować kompetencje mieszkańców, bo to one decydują o skutecznej reakcji w sytuacjach zagrożenia – dodaje.

W programie pojawiły się też ułatwienia finansowe. Część środków będzie wypłacana w formie zaliczek, a okres rozliczeń wydłużono do 2030 roku. Wyższy poziom dofinansowania ma z kolei zmniejszyć obciążenie dla samorządów.

– Zależało nam na tym, żeby nie tylko zaplanować inwestycje, ale też ułatwić ich realizację – podkreśla marszałek. – Dzięki temu środki szybciej trafią do projektów.

Zmiany wpisują się w szerszy trend w Unii Europejskiej, gdzie rośnie znaczenie bezpieczeństwa i odporności regionów. W przypadku Podlaskiego ma to szczególne znaczenie.

– To nie jest chwilowa zmiana, tylko nowy sposób myślenia o rozwoju – podsumowuje marszałek Łukasz Prokorym. – Chcemy, żeby region był przygotowany nie tylko na rozwój, ale też na trudniejsze czasy.

Pieniądze popłyną z UE. Białystok otrzymał 192 mln zł na rozwój transportu

Podlasie zimą. Gdzie warto zajrzeć poza sezonem?

Jagiellonia znów ukarana

Szybsze trasy kolejowe na Podlasie. Oto, co się zmieniło

Seria podpaleń w centrum Białegostoku. 67-latek trafił do aresztu

Siemieniec po meczu z Arką: Piłkarskie szczęście było po naszej stronie