Kultura i Rozrywka

Ikona Wielkich Świąt została wrześniowym Zabytkiem Miesiąca Muzeum Podlaskiego. Mosiężny poliptyk wykonany pod koniec XIX wieku w Moskwie ma niespełna 18 cm wysokości, lecz mieści kilkanaście przedstawień religijnych. Dziś można go zobaczyć w Muzeum Ikon w Supraślu.

Dwanaście świąt, cztery wizerunki Maryi

Niewielki poliptyk można rozłożyć na kilka skrzydeł. Trzy z nich zajmują sceny dwunastu Wielkich Świąt roku liturgicznego. Wśród nich są Zwiastowanie, Boże Narodzenie, Chrzest Chrystusa, Przemienienie, Zmartwychwstanie i Zaśnięcie Bogarodzicy.

Na kolejnym panelu umieszczono cztery wizerunki maryjne: Matkę Bożą Włodzimierską, Tychwińską, Smoleńską oraz Znak. Nad skrzydłami znajdują się natomiast przedstawienia Ukrzyżowania, Trójcy Świętej Nowotestamentowej, Podwyższenia Krzyża Świętego i Pochwały Bożej Rodzicielki.

Na odwrocie także znalazły się szczegóły

Na odwrocie jednego ze skrzydeł znajduje się ośmiokończasty krzyż z symbolami Męki Pańskiej. Towarzyszą mu cyrylickie napisy, wśród których można odczytać m.in. „Jezus Chrystus”, „Król Chwały”, „Syn Boży” i „Zwycięstwo”. Obok umieszczono fragment modlitwy: „Krzyżowi Twojemu kłaniamy się, Władco, i święte Twoje Zmartwychwstanie wychwalamy”.

Poliptyk ma 17,5 cm wysokości i 41 cm szerokości. Wykonano go z mosiądzu, wykorzystując odlewanie, cyzelowanie oraz emaliowanie. Na powierzchni widać precyzyjnie opracowany relief i wielobarwną emalię. Poszczególne skrzydła połączono zawiasami, dzięki którym całość można składać.

Ikona powstała w środowisku rosyjskich staroobrzędowców. Ruch ten po XVII-wiecznym rozłamie w prawosławiu pozostał wierny dawnym tradycjom liturgicznym. Sztuka sakralna była jednym ze sposobów zachowania pamięci o dawnej Rusi oraz własnej tożsamości.

Od końca XVII do początku XX wieku staroobrzędowcy niemal zmonopolizowali w Rosji produkcję metalowych ikon i krzyży. Rozwój technik odlewniczych pozwolił na ich masowe wytwarzanie. Szczególnie cenione były ikony pomorskie. Po zamknięciu północnorosyjskich odlewni ich tradycję kontynuowano między innymi w Moskwie.

Wrześniowy wybór Muzeum Podlaskiego pokazuje więc przedmiot, który łączy rozbudowaną ikonografię z charakterystycznym dla staroobrzędowego rzemiosła sposobem wykonania. Ikona Wielkich Świąt na co dzień prezentowana jest w Muzeum Ikon w Supraślu.

Grudniowy Zabytek Miesiąca – romantyczny obraz Józefa Charytona z 1933 roku

Druk o Janie III Sobieskim. Muzeum Podlaskie prezentuje Zabytek Miesiąca

Wrzesień należał do Jagiellończyków. Gracze Dumy Podlasia z kolejnymi nagrodami

Siemieniec po meczu ze Śląskiem: Chcemy teraz pójść za ciosem

Bolesna lekcja od mistrza Polski. Jagiellonia na dnie tabeli

Całe rodziny mimo deszczu ruszyły do Krypna. Blisko 6 tysięcy pielgrzymów