Aktualności

Blisko 30 mld euro dla regionów przygranicznych. To szansa dla Podlasia

2026.02.27 17:50

Niemal 30 mld euro trafi do wschodnich regionów UE dzięki nowemu instrumentowi EastInvest. Fundusze mają wesprzeć samorządy, przedsiębiorstwa i uczelnie, przyspieszyć rozwój lokalnej gospodarki, inwestycje w branże strategiczne i transformację energetyczną na wschodniej granicy Unii.

Blisko 30 miliardów euro, szybkie procedury przyznawania środków oraz wsparcie dla samorządów, firm i uczelni – tak w praktyce ma funkcjonować nowy instrument finansowy Unii Europejskiej EastInvest, oficjalnie zaprezentowany 26 lutego w Brukseli podczas konferencji „Silne regiony na rzecz bezpiecznej Europy”. To odpowiedź Komisji Europejskiej na postulaty regionów przygranicznych, w tym Województwa Podlaskiego.

Szczegóły po powrocie do Polski

Już w piątek 27 lutego, po powrocie z Brukseli, o nowym mechanizmie opowiadali marszałek województwa Łukasz Prokorym oraz członek zarządu Bogdan Dyjuk. Jak podkreślano, instrument ma uruchomić co najmniej 28 mld euro w latach 2026–2027 na wsparcie wschodniej flanki UE. Środki mają być rozdysponowane w ciągu dwóch lat, bez tworzenia tzw. kopert krajowych – o dofinansowanie będzie można starać się poprzez konkursy.

– Te środki będą przeznaczone nie tylko dla samorządów i przedsiębiorców, ale również dla naszych podlaskich uczelni – mówił marszałek Łukasz Prokorym. – To ogromna kwota, która wesprze kluczowe obszary: rozwój przedsiębiorstw, transformację branż, rolnictwo, tak ważne w naszym regionie, oraz inwestycje w odnawialne źródła energii.

Marszałek dodał, że trwają prace nad szczegółowymi zasadami finansowania. Instrument będzie oparty na pożyczkach, ale województwo stara się, aby miały one charakter wysoko umarzalny. Prowadzone są też rozmowy z Komisją Europejską w sprawie zmian w przepisach dotyczących pomocy publicznej – m.in. zwiększenia limitów pomocy de minimis i większej elastyczności dla przedsiębiorców.

EastInvest efektem współpracy regionów przygranicznych

Członek zarządu województwa Bogdan Dyjuk podkreślił, że uruchomienie EastInvest jest wynikiem wielomiesięcznej pracy regionów przygranicznych UE.

– W styczniu ubiegłego roku, reprezentując Podlaskie, uczestniczyłem w spotkaniu kilkudziesięciu regionów z państw takich jak Finlandia, Słowacja czy Rumunia – przypomniał Dyjuk. – W dyskusjach brali także udział przedstawiciele Francji, Hiszpanii i Włoch, dla których tematyka stref przygranicznych była nowością. To właśnie tam rozpoczął się proces, który dziś owocuje powstaniem EastInvest.

Dyjuk podkreślił, że instrument ma nie tylko wymiar finansowy, ale też polityczny. - Komisja Europejska pokazała, że potrafi reagować na realne potrzeby regionów, a bezpieczeństwo Unii zaczyna się właśnie tutaj – na jej wschodniej granicy. Dla Podlasia to ogromna szansa rozwojowa - dodał.

Kto skorzysta z EastInvest?

Instrument jest skierowany wyłącznie do wschodnich regionów przygranicznych państw UE, graniczących z Rosją, Białorusią i Ukrainą. Celem jest mobilizacja finansowania – głównie w formie pożyczek i gwarancji – na projekty infrastrukturalne, gospodarcze i społeczne, które odpowiadają na skutki wojny w Ukrainie i rosnące napięcia geopolityczne. Wsparcie ma przeciwdziałać spadkowi inwestycji, osłabieniu lokalnych gospodarek oraz depopulacji. Beneficjentami będą regiony m.in. w Finlandii, Estonii, Łotwie, Litwie, Polsce, Słowacji, Węgrzech, Rumunii i Bułgarii.

Spotkanie w Brukseli odbyło się 26 lutego, dwa dni po czwartej rocznicy rosyjskiej agresji na Ukrainę, co dodatkowo podkreśliło jej strategiczny i symboliczny wymiar. W wydarzeniu uczestniczyli m.in. wojewoda podlaski Jacek Brzozowski, rektor Uniwersytetu w Białymstoku prof. Mariusz Popławski, dyrektor Departamentu Zarządzania Funduszami i Programami Karolina Perkowska oraz Mariusz Dąbrowski z Biura Regionalnego Województwa Podlaskiego w Brukseli.