Aktualności

SAFE i Tarcza Wschód. Podlaskie zyska na unijnym wsparciu dla bezpieczeństwa

2026.02.02 16:00

Rekordowe 43,7 mld euro z programu SAFE trafi do Polski, a znaczna część środków zostanie zainwestowana we wschodnich regionach kraju. Podczas spotkania w Białymstoku podkreślono, że Podlaskie może stać się jednym z kluczowych filarów bezpieczeństwa Unii Europejskiej.

O środkach z programu SAFE oraz o rosnącej roli województwa podlaskiego w systemie bezpieczeństwa Unii Europejskiej mówiono podczas spotkania, które odbyło się w piątek, 30 stycznia. Wzięli w nim udział europoseł Jacek Protas oraz marszałek województwa podlaskiego Łukasz Prokorym, a także przedstawiciele świata nauki i biznesu.

Europoseł Jacek Protas przedstawił decyzję Komisji Europejskiej o zatwierdzeniu polskiego planu w ramach programu SAFE (Security Action for Europe). Podkreślił, że Polska została największym beneficjentem tego mechanizmu w całej Unii Europejskiej. Do kraju trafi rekordowe 43,7 mld euro na bezpieczeństwo i modernizację armii. Znaczna część tych środków zostanie przeznaczona na program Tarcza Wschód, obejmujący województwa warmińsko-mazurskie i podlaskie.

– Poczucie bezpieczeństwa zawsze było bardzo istotnym elementem dla mieszkańców naszych województw, ale w obliczu tego, co dzieje się w Ukrainie, tego, że jesteśmy na nieprzyjaznej granicy z Białorusią i Rosją, te działania są tym bardziej istotne – mówił europoseł.

Zaakceptowano 139 projektów

Zwrócił także uwagę na akceptację przez Komisję Europejską 139 projektów zgłoszonych przez Polskę. – Prawie 44 mld euro to olbrzymia kwota i wielkie przedsięwzięcia, które będą realizowane przede wszystkim w województwach przygranicznych. To nie tylko wzmocnienie bezpieczeństwa Europy i Polski, ale także impuls rozwojowy dla regionalnych gospodarek – podkreślił.

Jak zaznaczył, aż 80 procent środków trafi do polskich firm, a przedsiębiorstwa z Podlasia i Warmii i Mazur będą miały priorytet przy realizacji inwestycji. Podlaskie firmy już dziś uczestniczą w projektach realizowanych w ramach Tarczy Wschód.

Podczas spotkania poinformowano również o podpisaniu umowy dotyczącej projektu SAN, czyli systemu tarczy antydronowej, obejmującego m.in. systemy monitorowania, namierzania oraz drony uderzeniowe. W realizację tych przedsięwzięć zaangażowane będą sektory badawczy i budowlany.

Marszałek Łukasz Prokorym podkreślił, że dla regionu jest to moment przełomowy. – Dzisiejsze spotkanie jest po to, by opowiedzieć o tym naszym rektorom i przedsiębiorcom, abyśmy byli przygotowani do otrzymania tych środków i ich wydatkowania przez podlaskie uczelnie i firmy – powiedział.

Przypomniał również o działaniach samorządu województwa na rzecz wsparcia regionów wschodnich UE, w tym o pierwszej Podlaskiej Konferencji Wysokiego Szczebla Regionów Wschodnich UE, która odbyła się w czerwcu ubiegłego roku w Białowieży.

Rola uczelni wyższych i firm

Program SAFE zakłada modernizację armii oraz rozwój infrastruktury obronnej, przy czym co najmniej 65 procent komponentów musi pochodzić z Unii Europejskiej. To duża szansa dla podlaskich przedsiębiorstw na wejście do europejskiego łańcucha dostaw sektora obronnego.

Rektor Politechniki Białostockiej Marta Kosior-Kazberuk zwróciła uwagę na rolę uczelni wyższych w realizacji programu. – Na politechnice prowadzimy już prace badawcze i wdrożeniowe o charakterze dual-use, mamy też centrum badań nad cyberbezpieczeństwem i obronnością – podkreśliła.

Prezes klastra Evoluma Sebastian Rynkiewicz dodał, że podlaskie firmy mają już doświadczenie w realizacji zamówień dla przemysłu zbrojeniowego. – Działamy od lat, mamy kompetencje i technologie, które można wykorzystywać. Projekty możemy realizować tu, na miejscu – zaznaczył.

Po spotkaniu odbyły się rozmowy z rektorami uczelni i przedstawicielami klastrów przemysłowych dotyczące inteligentnych specjalizacji, pakietu zachęt oraz regulacji, które mają ułatwić podlaskim firmom wejście do sektora obronnego.