Aktualności

Miliardy na obronność. Koalicja Obywatelska krytykuje weto ws. SAFE

2026.03.17 18:00

Politycy Koalicji Obywatelskiej podczas poniedziałkowej konferencji prasowej w Białymstoku skrytykowali decyzję prezydenta Karola Nawrockiego o zawetowaniu ustawy dotyczącej programu SAFE.

Ich zdaniem blokada przepisów może negatywnie wpłynąć na rozwój polskiego przemysłu obronnego oraz ograniczyć dostęp krajowych przedsiębiorstw do znaczących środków finansowych z Unii Europejskiej. Podobne konferencje odbywają się w wielu miastach w całej Polsce. Przedstawiciele KO przekonują, że decyzja prezydenta może mieć konsekwencje gospodarcze i inwestycyjne, szczególnie dla firm, które liczyły na udział w programie.

Miliardy euro na bezpieczeństwo i rozwój firm

Program SAFE zakładał wykorzystanie unijnych pożyczek na rozwój zdolności obronnych państw członkowskich. W przypadku Polski mówiono o kwocie sięgającej około 44 miliardów euro, czyli ponad 186 miliardów złotych.

Rząd deklarował, że zdecydowana większość tych środków – około 89 procent – miałaby trafić do polskich przedsiębiorstw działających w sektorze zbrojeniowym oraz branżach powiązanych. Według przedstawicieli KO oznaczałoby to impuls inwestycyjny dla wielu firm w kraju, w tym również w regionach wschodnich.

Firmy z Podlasia wśród potencjalnych beneficjentów

Podczas spotkania poseł Krzysztof Truskolaski wskazywał, że z programu mogły skorzystać setki podmiotów z województwa podlaskiego. Jak mówił, według rządowych danych nawet 431 firm z regionu miało znaleźć się wśród beneficjentów programu SAFE.

Polityk podkreślał, że oznaczałoby to wsparcie dla wielu przedsiębiorstw i miejsc pracy, a także nowe inwestycje infrastrukturalne w regionie. Jednocześnie zaznaczył, że szczegółowe dane nie są obecnie publicznie dostępne, ponieważ zostały objęte klauzulą poufności.

Rząd zapowiada realizację programu mimo weta

W odpowiedzi na prezydencką decyzję rząd premiera Donald Tusk przyjął uchwałę, która ma umożliwić realizację programu pod nazwą „Polska Zbrojna”. Inicjatywa ma być finansowana z tych samych unijnych pożyczek, które pierwotnie przewidziano w ramach SAFE.

Przedstawiciele rządu podkreślają, że pieniądze nie przepadną i ostatecznie trafią do polskich firm, choć mechanizm ich dystrybucji może się zmienić.

Bezpieczeństwo jako główny argument

Wojewoda podlaski Jacek Brzozowski podczas konferencji zaznaczał, że kwestie bezpieczeństwa państwa wymagają poważnej debaty i odpowiedzialnych decyzji politycznych. Jego zdaniem blokowanie inicjatyw rządu w obszarze obronności osłabia działania państwa w kluczowym momencie dla bezpieczeństwa regionu i kraju.

Brzozowski wskazywał również na napięcia polityczne wokół projektu, sugerując, że spór ma charakter nie tylko merytoryczny, lecz także polityczny.

Inwestycje infrastrukturalne przy wschodniej granicy

Do potencjalnych korzyści dla regionu odniósł się także marszałek województwa podlaskiego Łukasz Prokorym. Podkreślił, że część środków z programu mogła zostać przeznaczona na modernizację infrastruktury drogowej w powiatach przygranicznych, m.in. augustowskim, sokólskim, hajnowskim czy siemiatyckim.

Wśród planowanych inwestycji wymieniano m.in. modernizację tras Juszkowy Gród – Jałówka, Siemiatycze – Mielnik czy Markowszczyzna – Roszki-Wodźki. Samorządowcy wskazują, że poprawa jakości tych dróg miałaby znaczenie nie tylko dla mieszkańców, lecz także dla logistyki i bezpieczeństwa regionu położonego przy granicy wschodniej.

Spór polityczny i walka o narrację

Podczas konferencji politycy KO starali się przekonywać opinię publiczną, że weto prezydenta może ograniczyć możliwości rozwoju gospodarczego i inwestycyjnego w Polsce. Jednocześnie krytykowali alternatywne propozycje prezydenckie, określając je jako rozwiązania, które nie gwarantują realnego wsparcia finansowego.

Dyskusja wokół programu SAFE pokazuje, jak silnie kwestie bezpieczeństwa, gospodarki i polityki przenikają się w obecnej debacie publicznej. Spór między rządem a prezydentem dotyczy nie tylko samego mechanizmu finansowania, lecz także wizji rozwoju polskiego przemysłu obronnego.