Aktualności

Silne regiony, bezpieczna Europa. Białystok znów stanie się centrum debaty

2026.08.28 09:30

Jak położenie na wschodniej granicy Unii Europejskiej zamienić z wyzwania w atut? Jak finansować rozwój regionów granicznych i wzmacniać ich bezpieczeństwo? Odpowiedzi na te pytania będą szukać uczestnicy II Forum Spójności i Rozwoju Granicznego UE.

Od diagnozy do konkretnych rozwiązań

Pierwsza edycja Forum koncentrowała się na problemach regionów położonych przy wschodniej granicy UE. Tegoroczna ma być kolejnym etapem – przejściem od diagnozy do konkretnych postulatów dotyczących przyszłości polityki spójności na lata 2028–2034.

– Forum, które będziemy mieli 4 listopada, jest kolejnym krokiem, kiedy przechodzimy od ogółu, czyli przedstawienia tego problemu, do debaty i przedstawienia konkretnych informacji, w jaki sposób regiony wschodniej Unii Europejskiej na taką pomoc liczą – mówił Łukasz Prokorym.

Marszałek przypomniał, że ubiegłoroczne Forum przyniosło konkretne efekty, m.in. zwiększenie poziomu unijnego dofinansowania projektów z 85 do 95 proc. Ważnym sygnałem było również stanowisko Komisji Europejskiej z 18 lutego, podkreślające znaczenie silnych regionów wschodniej UE dla bezpieczeństwa całej Wspólnoty.

„Deklaracja Regionów Trudnosąsiedzkich”

Jednym z najważniejszych rezultatów tegorocznego Forum ma być „Deklaracja Regionów Trudnosąsiedzkich” – wspólny apel samorządów, przedsiębiorców, naukowców i mieszkańców regionów znajdujących się na wschodniej granicy UE.

Wśród postulatów znajdą się m.in. specjalne finansowanie regionów granicznych w nowym budżecie UE, zwiększenie poziomu dofinansowania inwestycji, rozwój infrastruktury dual-use, wsparcie przedsiębiorców poprzez instrument EastInvest oraz działania na rzecz zatrzymania młodych ludzi i specjalistów.

Elektroniczne poparcie deklaracji będzie możliwe od 14 września. – Zależy nam, aby wszyscy, którzy chcą się pod nią podpisać – z Polski, Litwy, Łotwy, Estonii, Finlandii i Rumunii – mieli na to czas – mówił Łukasz Prokorym.

Granica nie może oznaczać peryferyjności

Współorganizatorem Forum jest Miasto Białystok. Jak podkreślał zastępca prezydenta Tomasz Klim, stolica Podlasia jest naturalnym miejscem do rozmowy o bezpieczeństwie regionów granicznych. – Białystok jest oczywistym miejscem do rozmowy o bezpieczeństwie Unii Europejskiej i regionów granicznych – zaznaczył. Jak dodał, regiony przygraniczne nie mogą być traktowane jako peryferia, ponieważ od ich siły zależy bezpieczeństwo całej Unii.

Jednym z tematów Forum będzie także aktywność inwestycyjna. Bogdan Dyjuk zwrócił uwagę, że silny region potrzebuje zarówno aktywnych mieszkańców, jak i przedsiębiorców.

Ważnym elementem debaty będzie potencjał technologii dual-use, wykorzystywanych zarówno w sektorze cywilnym, jak i obronnym. – Nie chcemy być jedynie miejscem, do którego trafiają produkty dual-use. Chcemy te produkty tutaj wytwarzać wspólnie – mówił prezes klastra przemysłowego Evoluma Sebastian Rynkiewicz.

O bezpieczeństwie infrastrukturalnym mówił prezes Polskiego Klastra Budowlanego Tomasz Kozłowski, wskazując na znaczenie kolei, dróg, budynków i szpitali. Andrzej Parafiniuk, prezes Podlaskiego Funduszu Ekosystem Dolina Rolnicza 4.0, zwrócił natomiast uwagę na bezpieczeństwo żywnościowe i stabilność łańcuchów dostaw.

Cztery obszary Forum

Program wydarzenia obejmie cztery główne obszary: bezpieczeństwo i odporność, finansowanie inwestycji, Europejski Hub Odporności – Podlaskie oraz demografię i przyszłość młodych ludzi.

W Forum wezmą udział przedstawiciele instytucji europejskich, rządów państw wschodniej flanki UE, samorządów, nauki, biznesu i przemysłu. Partnerami wydarzenia są m.in. 4 Podlaskie, Evoluma, Polski Klaster Budowlany oraz podlaskie uczelnie.

– Jestem przekonany, że II Forum będzie wielkim sukcesem, ale co najważniejsze – bardzo ważnym głosem w polityce spójności na lata 2028–2034 – podsumował Łukasz Prokorym.

II Forum Spójności i Rozwoju Granicznego UE odbędzie się 4 listopada w Operze i Filharmonii Podlaskiej w Białymstoku. Rejestracja uczestników rozpocznie się 14 września.