758 osób online

Weekend na Podlasiu. Wybierz się nad Narew, odwiedź skansen w Nowogrodzie

2015.07.29 00:00
Po pierwsze, przepiękne położenie. Po drugie, liczne zabytki pokazujące charakter regionu. Skansen Kurpiowski im. Adama Chętnika w Nowogrodzie jest wymarzonym miejscem na całodzienny, wakacyjny wypad za miasto.
Weekend na Podlasiu. Wybierz się nad Narew, odwiedź skansen w Nowogrodzie
Fot: Anna Dycha
Skansen Kurpiowski im. Adama Chętnika w Nowogrodzie

By dotrzeć do Nowogrodu, obieramy kierunek na Łomżę. Za miastem Hanki Bielickiej odbijamy w bok, by po kwadransie zatrzymać się przed bramą skansenu (dojazd jest dobrze oznakowany strzałkami). Zwiedzać możemy w dwojaki sposób - indywidualne lub z przewodnikiem. W przypadku tej drugiej opcji będziemy mogli pozaglądać do wnętrz chat.

Pierwszy skansen w wolnej Polsce

Nowogród zawdzięcza swój skansen Adamowi Chętnikowi. Miłośnikowi regionu, który już od 1909 roku zaczął gromadzić eksponaty. Na początku lat 20. pierwsze z nich stanęły na kawałku ziemi kupionym przez etnografa.

Skansen zachwyca położeniem. Usytuowany jest na wysokim brzegu Narwi, naprzeciw ujścia Pisy. To tu - na tzw. wzgórzu Ziemowita - usytuowany był średniowieczny zamek. Stąd też podziwiać możemy panoramę Puszczy Zielonej. Założony został w roku 1927, jako drugi w Polsce - po Kaszubskim Parku Etnograficznym we Wdzydzach Kiszewskich. I choć w wyniku działań wojennych ekspozycję zniszczono, to w 1959 roku nowogrodzki skansen odbudowano. Dziś nosi imię założyciela - Adama Chętnika.

Na zwiedzanie warto poświecić kilka godzin. Zbiory to łącznie około 3 tys. eksponatów, które pochodzą ze zbiorów prywatnych założyciela. Całość dzieli się na kilka kwartałów-działów. Są to m.in. dział bartniczo-pszczelarski, rolniczy z zagrodami, a także dział przemysłowy.

Nepomucen, ule i gołębie

Zaczynamy od dworku z Brzózek koło Kolna i chałupy z Łysych. Stoją na tzw. wzgórzu Ziemowita, gdzie miał znajdować się gród. Wędrując dalej dotrzemy do altany, z której rozciągają się piękne widoki na dolinę Narwi. Kolejny przystanek to plac bartni z ekspozycją barci drążonych w kłodach drzew.

Najciekawszą częścią skansenu są zagrody z Myszyńca, Kadzidła, Gawrych. Stojąc obok siebie tworzą niewielką osadę. W poszczególnych chatach odtworzono wnętrza. Ale prócz domów znajdziemy tu też mniejsze zabudowania - jak spichlerze, stodołę, wiatrak, a nawet gołębnik! Nie brakuje też sprzętów (np. kieratu), uli i ozdobnej bramy. Nieco na uboczu stoi jeszcze zagroda z Baranowa.

Wspomnieć trzeba o kilku innych ciekawostkach. To młyn wodny, olejarnia i kuźnia w dziale przemysłowym. Uwagę zwraca też kapliczka z figurką św. Jana Nepomucena. Powszechnie spotykany na południu święty zadomowił się również i na Kurpiach.

Wspinając się na nadnarwiańską skarpę do wyjścia mijamy niewielką tablicę poświęconą Chętnikowi. Stąd znów możemy zobaczyć dolinę rzeki.

Nowogród. Nie tylko skansen

Miasteczko zachowało swój układ urbanistyczny. Pochodzi jeszcze z XVI wieku. Niestety, zniszczenia, jakich doznał Nowogród w czasie II wojny światowej sprawiły, że do naszych czasów nie zachowały się liczne zabytki.

Dominujący nad Nowogrodem kościół parafialny pw. NMP dzisiejszy kształt zawdzięcza powojennej odbudowie na przełomie lat 40. i 50. Ale datowany jest już od XV stulecia - z pierwotnej świątyni, wielokrotnie przebudowywanej, zachowały się mury prezbiterium.

Znacznie ciekawsze są fortyfikacje. Wokół Nowogrodu znaleźć można w sumie ponad 20 schronów lub ich ruin. Najciekawszym jest bunkier przy moście przez Narew przypominający o walkach z września 1939 roku. Powyżej, na zboczu, ustawiony jest czołg.

Korzystałam z:
- "Największe atrakcje turystyczne w województwie podlaskim",
- "Województwo Podlaskie zaprasza. Informator turystyczny",
- Marcin Żerański "Kurpie. Puszcza Zielona".

Anna Dycha
anna.d@bialystokonline.pl

Wersja mobilna BiałystokOnline.pl
Polityka prywatności | Polityka cookies
Copyright © 2001-2023 CMG, Białystok
Adres redakcji: ul. Sienkiewicza 49 lok. 311, Białystok, tel. 85 746 07 39
zamknij X
TA STRONA UŻYWA COOKIES. Dowiedz się więcej o celu ich używania i polityce cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.