Praca

Miliony umów i jeden wyraźny trend. Najnowsze dane zaskakują

2026.03.18 07:40

Umowa o dzieło na jeden dzień? To wcale nie wyjątek, a codzienność. Najnowsze dane ZUS pokazują, jak naprawdę wygląda ten segment rynku pracy - krótkie zlecenia, szybkie projekty i coraz mniej papierologii.

Umowy o dzieło od kilku lat są pod lupą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Od 2021 roku przedsiębiorcy mają obowiązek zgłaszania ich do ZUS-u i dziś widać już wyraźnie, jak wygląda ten rynek w praktyce. Najnowsze dane za 2025 rok pokazują jedno: krótkie zlecenia zdecydowanie dominują.

Krótkie umowy to standard

Z danych ZUS wynika, że umowy o dzieło to często "szybkie strzały" - konkretna praca do wykonania w bardzo krótkim czasie. Najczęściej zawierane są… na jeden dzień. Takie jednodniowe umowy stanowią aż 29 proc. wszystkich przypadków. Kolejne 7 proc. trwa dwa dni. Co więcej, połowa wszystkich umów kończy się w mniej niż tydzień - mediana długości to zaledwie 5 dni. Choć średnia wynosi już 34 dni, to jest ona zawyżana przez dłuższe, bardziej rozbudowane projekty. W praktyce jednak krótkoterminowe zlecenia zdecydowanie przeważają.

- Od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r. ZUS otrzymał w całym kraju ponad 1,1 mln formularzy RUD, a w regionie 13,1 tys. Dotyczyły one prawie 1,3 mln umów o dzieło zawartych przez pracodawców w całej Polsce, z czego w regionie zgłoszono 14,3 tys. takich umów. Informacje o umowach przekazało 69,6 tys. podmiotów w kraju, w tym ok. 1,7 tys. w województwie podlaskim W porównaniu z 2024 r. liczba zgłoszeń zmniejszyła się o 2,49 proc., a liczba umów o dzieło – o 6,5 proc. Było ich najmniej od pięciu lat, czyli od momentu uruchomienia rejestru w 2021 r. Jednocześnie liczba osób wykonujących umowy o dzieło pozostaje na zbliżonym poziomie. W 2025 r. było ich ok. 318 tys. w całym kraju, w tym 7,6 tys. w województwie podlaskim – informuje Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS województwa podlaskiego

Choć liczba umów i zgłoszeń lekko spadła w porównaniu z poprzednim rokiem, rynek pozostaje stabilny. Co ciekawe, liczba osób pracujących na takich umowach praktycznie się nie zmienia.

Dominuje cyfryzacja

Jednym z najbardziej widocznych trendów jest cyfryzacja. W 2025 roku aż 92,46 proc. formularzy RUD trafiło do ZUS-u przez internet, za pośrednictwem platformy eZUS. Jeszcze kilka lat temu wyglądało to zupełnie inaczej - w 2021 roku pocztą wysłano ponad 148 tys. zgłoszeń. Dziś ta liczba spadła o połowę. Składanie dokumentów osobiście? To już raczej rzadkość.

Najwięcej takich umów pojawia się w branżach, gdzie liczy się kreatywność, wiedza i elastyczność. Ponad połowa wykonawców działa w trzech sektorach:
- informacja i komunikacja (20,5 proc.),
- działalność profesjonalna, naukowa i techniczna (17,5 proc.),
- kultura, rozrywka i rekreacja (14,6 proc.).

To właśnie tam projekty często mają charakter zadaniowy - coś trzeba stworzyć, zaprojektować albo opracować, a potem współpraca się kończy.

Najwięcej umów o dzieło zgłaszają firmy z województwa mazowieckiego. To tam skupia się największa część biznesu i rynku pracy. Na drugim biegunie jest województwo warmińsko-mazurskie, gdzie takich umów jest najmniej. Mazowsze, Śląsk i Małopolska razem odpowiadają za prawie połowę wszystkich zgłoszeń oraz wykonawców.

Około 6 proc. osób pracujących na umowach o dzieło to cudzoziemcy. Najwięcej jest obywateli Ukrainy, a na drugim miejscu znajdują się Białorusini. Dalej pojawiają się m.in. osoby z Rosji, Wielkiej Brytanii, Niemiec czy Indii.