Muzeum Podlaskie odnowiło dwie księgi z XVI wieku

2023.01.01 16:03
Muzeum Podlaskie przeprowadziło konserwacje dwóch ksiąg: Biblii Brzeskiej z 1563 r. oraz Biblii Hebrajskiej tzw. Biblii Huttera autorstwa Eliasa Huttera z 1587 r.
Muzeum Podlaskie odnowiło dwie księgi z XVI wieku
Fot: Muzeum Podlaskie w Białymstoku

W tym roku Muzeum Podlaskie w Białymstoku otrzymało dofinansowanie ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na przeprowadzenie konserwacji dwóch cennych ksiąg ze zbiorów Biblioteki Muzeum Podlaskiego w Białymstoku: Biblii Brzeskiej z 1563 roku oraz Biblii Hebrajskiej tzw. Biblii Huttera autorstwa Eliasa Huttera z 1587 roku.

- Zakres prac konserwatorskich, w wypadku obu starodruków, był bardzo szeroki. Między innymi oczyszczono karty, jak i oprawy z zabrudzeń, usunięto stare reparacje i podklejenia oraz oczyszczono karty ksiąg na mokro, w kąpieli wodnej. Następnie wzmocniono strukturalnie niektóre karty, uzupełniono lub podklejono ubytki i sklejono drobne przedarcia oraz zrekonstruowano brakujące elementy. Uzupełnień i napraw potrzebowały też deski, skóry oraz elementy metalowe, z których wykonano oprawy starodruków. W wypadku Biblii Brzeskiej zabiegi wymagały demontażu szycia i rozłożenia bloku na karty, po zakończeniu prac szycie zostało dokładnie odtworzone. Udało się również rozjaśnić plamę atramentu na dwóch kartach Biblii Brzeskiej, uwidaczniając znajdujący się pod nią tekst. Przy okazji prac konserwatorskich obie księgi zostały zdigitalizowane oraz otrzymały nowe opakowania ochronne - poinformowało Muzeum Podlaskie.

Biblia Brzeska to jedna z najcenniejszych pozycji w Bibliotece Muzeum Podlaskiego w Białymstoku. Nazwa Biblii pochodzi od miejsca wydania, czyli od Brześcia Litewskiego. Inna nazwa to Biblia Radziwiłłowska od nazwiska fundatora.

- Koncepcja powstania Biblii w języku polskim pochodziła od polskich protestantów. Uważali oni, zgodnie z zasadami reformacji, że Pismo Święte powinno być szeroko dostępne, więc należy je przekładać, powielać i czytać w językach narodowych. Tłumaczenia Biblii z języków oryginalnych, czyli hebrajskiego i greckiego oraz łacińskiej Wulgaty, dokonała grupa uznanych teologów i myślicieli protestanckich. Prace translatorskie trwały od 1559 do 1563 r. w Pińczowie, będącym głównym ośrodkiem Reformacji polskiej. Było to drugie pełne tłumaczenie Biblii na język polski (po katolickiej Biblii Leopolity). Tłumaczenie finansował książę Mikołaj Radziwiłł Czarny. On też wydał dzieło w swojej drukarni w Brześciu Litewskim - przekazało

W Biblii Brzeskiej można znaleźć drzeworyty na stronie tytułowej i w tekście Starego Testamentu. Spotkamy też drukowane, ozdobne inicjały i drobne zdobienia typograficzne. Biblia zawiera 786 kart i waży ok. 5 kg. Oprawa składa się z drewnianych okładzin obłożonych skórą z ozdobnymi tłoczeniami.

Z kolei drugą powracającą z konserwacji księgą jest Biblia Hebrajska autorstwa Eliasa Huttera. Unikatowość Biblii hebrajskiej polega na sposobie użycia czcionek drukarskich.

Jak wyjaśniło muzeum, profesor Uniwersytetu w Lipsku Elias Hutter, aby ułatwić swoim studentom przyswojenie języka hebrajskiego wpadł na pomysł użycia dwóch rodzajów czcionek: pustych i wypełnionych. Rdzenie słów drukowano czcionką wypełnioną, zaś przedrostki i przyrostki – czcionką bez wypełnienia. Ponadto o szczególnej wartości tej Biblii stanowi fakt, że na świecie zachowało się jej bardzo niewiele egzemplarzy. Znajdują się one m.in. w Bibliotece Narodowej w Austrii, w Anglii oraz zbiorach prywatnych. W Polsce dwa egzemplarze różnych wariantów wydań znajdują się w Bibliotece.

Malwina Witkowska
malwina.witkowska@bialystokonline.pl

1188 osób online
Wersja mobilna BiałystokOnline.pl
Polityka prywatności | Polityka cookies
Copyright © 2001-2024 BiałystokOnline Sp. z o.o.
Adres redakcji: ul. Sienkiewicza 49 lok. 311, Białystok, tel. 85 746 07 39