Białystok Online

Praca

Na L4 kosili trawę i wyjeżdżali za granicę. ZUS odebrał prawo do zasiłków

2026.11.18 08:56
Na L4 kosili trawę i wyjeżdżali za granicę. ZUS odebrał prawo do zasiłków
Fot: Pexels

Wyjazdy zagraniczne, remonty, koszenie trawy, a nawet prowadzenie własnej firmy – takie przypadki wciąż wykrywają kontrolerzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W ciągu pierwszych dziewięciu miesięcy 2026 roku ZUS w całym kraju wstrzymał lub obniżył świadczenia na ponad 242,8 mln zł.

Kontrola zwolnień lekarskich należy do ustawowych obowiązków ZUS. Zakład sprawdza zarówno to, czy ubezpieczony nadal jest niezdolny do pracy, jak i to, czy prawidłowo wykorzystuje czas choroby. Weryfikowane jest między innymi, czy nie wykonuje pracy zarobkowej i nie podejmuje aktywności, które mogłyby utrudnić powrót do zdrowia. Kontrola może polegać na ocenie stanu zdrowia przez lekarza orzecznika ZUS. Jeśli specjalista uzna, że pacjent odzyskał zdolność do pracy, może skrócić zwolnienie. Wówczas prawo do zasiłku przysługuje tylko do dnia badania. Decyzja może zostać podjęta również na podstawie dokumentacji medycznej, bez konieczności bezpośredniego badania chorego.

Drugi rodzaj kontroli dotyczy sposobu wykorzystywania zwolnienia. ZUS sprawdza, czy ubezpieczony nie pracuje zarobkowo i nie podejmuje czynności sprzecznych z celem zwolnienia. Takie uprawnienia mają również pracodawcy zgłaszający do ubezpieczenia chorobowego więcej niż 20 osób.

Ponad 9,2 tys. kontroli w regionie

Od stycznia do września 2026 roku białostocki oddział ZUS przeprowadził ponad 9,2 tys. kontroli. W ich wyniku wstrzymano wypłatę 269 świadczeń chorobowych o łącznej wartości 283,2 tys. zł. Dodatkowo obniżono zasiłki wypłacane po ustaniu zatrudnienia o 3,33 mln zł. Łączna kwota zakwestionowanych świadczeń w regionie wyniosła niemal 3,62 mln zł.

W całym kraju przeprowadzono 318,7 tys. kontroli. Wstrzymano 15,7 tys. zasiłków na ponad 27,2 mln zł, a 98,8 tys. świadczeń po ustaniu zatrudnienia obniżono o 215,6 mln zł.

Zwolnienie nie oznacza zakazu wychodzenia z domu

Osoba przebywająca na zwolnieniu nie musi przez cały czas pozostawać w domu. Może wykonywać podstawowe czynności życia codziennego, jeśli nie przeszkadzają one w leczeniu. Dopuszczalne są między innymi wizyty u lekarza, wyjścia do apteki, badania, rehabilitacja czy niezbędne zakupy. W uzasadnionych przypadkach można również odprowadzić dziecko do przedszkola.

Przepisy pozwalają także na jednorazowe załatwienie pilnej sprawy, której nie można przełożyć, na przykład udział w pogrzebie bliskiej osoby. Ważne jednak, aby takie czynności nie opóźniały rekonwalescencji.

Jeżeli ZUS stwierdzi, że chory wykonywał pracę zarobkową lub wykorzystywał zwolnienie niezgodnie z jego przeznaczeniem, może odebrać mu prawo do zasiłku za cały okres objęty zwolnieniem. W przypadku świadczenia rehabilitacyjnego konsekwencje obejmują cały miesiąc, w którym wykryto nieprawidłowości. Wypłacone już pieniądze trzeba zwrócić.

Remonty i wyjazdy pod lupą kontrolerów

Do częstych przyczyn utraty prawa do świadczeń należy praca zarobkowa, także we własnej działalności gospodarczej. Kontrolerzy spotykają się również z przypadkami wyjazdów wypoczynkowych, udziału w weselach, meczach i innych imprezach, a także remontowania mieszkań czy wykonywania prac ogrodowych.

W trzecim kwartale 2026 roku w Podlaskiem ZUS zakwestionował zwolnienie osoby, która wyjechała za granicę. Po konsultacji z lekarzem prowadzącym ustalono, że aktywności podejmowane podczas podróży mogły negatywnie wpłynąć na stan zdrowia ubezpieczonego. Inna kontrola wykazała, że osoba przebywająca na zwolnieniu z powodu chorego barku wykonywała prace porządkowe na posesji i kosiła trawę.

Zmiany od 1 stycznia 2027 roku

Nowe zasady obejmą osoby pracujące w kilku miejscach. Jeśli pozwolą na to stan zdrowia i charakter obowiązków, lekarz będzie mógł wystawić zwolnienie tylko dla jednego miejsca pracy. Oznacza to, że pracownik niezdolny do wykonywania obowiązków u jednego pracodawcy będzie mógł nadal pracować w innym, o ile nie będzie to sprzeczne z jego stanem zdrowia.

Agnieszka Nowak

Agnieszka Nowak

24@bialystokonline.pl

Przeczytaj także
Popularne dzisiaj

Masz ciekawy temat?

Wiesz, że zdarzyło się coś interesującego w Białymstoku lub okolicy? Chcesz abyśmy o czymś napisali?

Napisz do nas