Nauka

Nowy patent Politechniki. Ma ułatwić projektowanie gorsetów ortopedycznych

2026.10.01 13:42

Politechnika Białostocka może pochwalić się kolejnym sukcesem, jakim jest patent pt. "Rama do korekcji tułowia wspomagająca projektowanie gorsetów ortopedycznyc". Na czym dokładnie polega ten wynalazek?

"Rama do korekcji tułowia wspomagająca projektowanie gorsetów ortopedycznyc" opatentowana przez Politechnikę Białostocką ma znacznie przyspieszyć wykonanie gorsetu dla młodych ludzi zmagających się ze skoliozą idiopatyczną. Autorem wynalazku jest dr hab. inż. Piotr Mrozek, prof. PB, kierownik Zakładu Biomechatroniki. Dzięki rozwiązaniu proces zdejmowania miary tułowia pod gorset trwa zaledwie od dwóch do trzech minut i odbywa się bezdotykowo przy użyciu cyfrowego skanera 3D. Co najważniejsze, chroniona patentem rama pozwala na precyzyjną korekcję i optymalne ustawienie tułowia nastolatka jeszcze przed pobraniem miary. Ma to ułatwić opracowanie dokładniejszego projektu ortezy.

Skolioza idiopatyczna i wyzwania okresu dojrzewania

Skolioza idiopatyczna to trójwymiarowe zniekształcenie kręgosłupa w płaszczyznach czołowej, strzałkowej i poprzecznej, połączone z rotacją kręgów. Jej dokładna przyczyna wciąż nie jest znana. Schorzenie szczególnie rozwija się w okresie intensywnego wzrostu. U części młodych pacjentów konieczne jest zachowawcze leczenie z wykorzystaniem gorsetu ortopedycznego, który musi być regularnie dopasowywany do zmieniającej się sylwetki. Dotychczasowe metody tworzenia gorsetów mogą wymagać późniejszego korygowania projektu na podstawie pomiarów wykonanych w nieskorygowanej pozycji pacjenta.

- W klasycznym podejściu miarę pobiera się w pozycji nieskorygowanej pacjenta, gdy stoi on w swobodnej postawie, a wszelkie poprawki wprowadza się w dalszej kolejności, w dużej mierze "na wyczucie" - wyjaśnia twórca wynalazku, dr hab. inż. Piotr Mrozek, prof. PB, kierownik Zakładu Biomechatroniki na Wydziale Mechanicznym Politechniki Białostockiej. - Stosowane dotąd sporadycznie urządzenia do korekcji tułowia, znane ze stanu techniki, wywierały nacisk głównie w płaszczyźnie czołowej oraz w kierunku poziomym, przez co nie zapewniały możliwości uzyskania takiego przestrzennego układu korekcji, jaki jest wymagany przy projektowaniu ortez zgodnie z zasadami metody Rigo-Chêneau. W metodzie tej konieczne jest niezwykle precyzyjne wyznaczenie miejsca i kąta przyłożenia sił korekcyjnych. Od tego zależy skuteczność terapeutyczna zaprojektowanej ortezy.

Korekcja przed skanowaniem

Rama wyposażona jest w regulowane elementy korekcyjne, które umożliwiają odpowiednie ustawienie tułowia pacjenta. Dopiero w takiej pozycji wykonywany jest cyfrowy skan 3D. Uzyskany model może następnie służyć jako punkt wyjścia do komputerowego zaprojektowania geometrii gorsetu.

- Nasz wynalazek całkowicie zmienia ten proces -wyjaśnia prof. Mrozek. - Wykorzystujemy ramę korekcyjną do tego, aby odpowiednie korekcje tułowia wprowadzić na samym początku, a po zeskanowaniu mieć zupełnie inny, bardziej odpowiedni punkt wyjścia do zaprojektowania ostatecznej geometrii powłoki gorsetu.

Rozwiązanie opracowano we współpracy Politechniki Białostockiej ze specjalistami Kliniki Ortopedii i Traumatologii Dziecięcej Uniwersyteckiego Dziecięcego Szpitala Klinicznego w Białymstoku oraz Pracowni Zaopatrzenia Ortopedycznego "Skoliort". Uczelnia informuje, że przeprowadzono eksperyment medyczny z udziałem kilkudziesięciu młodocianych pacjentów. Wynalazek otrzymał ochronę patentową pod nazwą "Rama do korekcji tułowia wspomagająca projektowanie gorsetów ortopedycznych”.