Radiowy głos, telegeniczność, clickbait – jaki jest współczesny język polski w mediach?

Z okazji Międzynarodowego Dnia Języka Ojczystego Biblioteka Uniwersytecka zaprasza na wykład dr hab. Joanny Szerszunowicz, prof. UwB z Wydziału Filologicznego pt. "Radiowy głos, telegeniczność, clickbait – jaki jest współczesny język polski w mediach?" Spotkanie odbędzie się w piątek, 20 lutego br., o godz. 11.00 w auli Wydziału Matematyki UwB przy ul. Ciołkowskiego.

Data: 20.02.2026 r., godz. 11.00
Organizator: Biblioteka Uniwersytecka im. Jerzego Giedroycia.
Miejsce spotkania: Wydział Matematyki UwB, ul. K. Ciołkowskiego 1M, aula 2048 (1. piętro)

Język w mediach tradycyjnych i cyfrowych, tj. prasie, radiu, telewizji i Internecie, służy komunikacji, która łączy rozmaite odmiany współczesnej polszczyzny w realizacjach wielu gatunków. Mimo silnie zróżnicowanej tematyki wypowiedzi medialnych i mnogości ich form za Bogusławem Skowronkiem można wskazać pewne cechy wspólne, którymi są: internetyzacja (dominacja Internetu jako przestrzeni komunikacyjnej, por. radio internetowe), ideologizacja (brak neutralności w przekazywaniu informacji), aksjologizacja (wartościowanie), tabloidyzacja (podporządkowanie funkcji rozrywkowej), atomizacja (kierowanie przekazu do konkretnej grupy odbiorców). Znajdują one odzwierciedlenie na płaszczyźnie językowej: przykładowo komunikacja w mediach z założenia ma być atrakcyjna dla odbiorcy, więc informacje przekazywane są w sposób kreatywny – często wykorzystuje się zabawę słowem, która realizuje funkcję ludyczną (internetowy kot w worku, #MałeKrokiWielkieEfekty).

Wypowiedzi medialne cechuje zwięzłość (pożar w centrum, afera w banku) i duży stopień nasycenia emocjami, co jest widoczne na przykład w warstwie leksykalnej (masakra, dramat, triumf, bohaterski). W komunikacji internetowej rolę nośników emocji odgrywają także emotikony, zapis wielkimi literami i zwielokrotnione znaki interpunkcyjne (☺, NIE, !!!!!!!). Z jednej strony język w mediach pełni funkcję nośnika profesjonalizacji dyskursu, co zwiększa perswazyjność przekazu (jako przejaw tego zjawiska można podać wykorzystanie terminów z różnych dziedzin, np. rewaloryzacja, PKB, recesja, nowelizacja), z drugiej podlega on kolokwializacji, która ma zapewnić dotarcie do szerokiego grona odbiorców (np. wykorzystywanie wyrazów potocznych: ogarnąć, przekręt, wpadka). Uwagę zwracają również liczne neologizmy, w tym zapożyczenia, głównie z języka angielskiego (podcast, dżingiel/jingiel, news). Z kolei w aspekcie strategii komunikacyjnych obserwuje się w mediach wzrost bezpośredniości, przejawiającej się zarówno w relacjach między uczestnikami programów, jak i w stosunku do słuchaczy czy widzów (słuchajcie, spójrzcie, wasz). Interakcyjność i dialogiczność to dwie kolejne ważne cechy języka w mediach: odbiorca komunikatu może reagować na przedstawiane mu treści (napisz w komentarzu, podziel się opinią).