Praca

Zaskakująca sytuacja na rynku pracy. Kandydaci są, ale nie ci, których potrzeba

2026.03.04 11:26

Blisko 6 na 10 firm w Polsce ma dziś ten sam kłopot – nie mogą znaleźć ludzi do pracy. Choć statystyki pokazują lekką poprawę, rynek wciąż jest wymagający. Zmieniło się tylko jedno: dziś nie chodzi już o liczbę kandydatów, ale o ich kompetencje. Kto ma największy problem z rekrutacją i jak firmy próbują sobie z tym radzić?

Z raportu "Niedobór talentów" przygotowanego przez ManpowerGroup wynika, że 57 proc. polskich pracodawców ma trudności z obsadzeniem wakatów. To o 2 punkty procentowe mniej niż rok temu i kolejny rok spadku tego wskaźnika. Nie oznacza to jednak, że sytuacja jest komfortowa.

Jeszcze w latach 2021–2022 firmy zatrudniały na potęgę, napędzane silnym odbiciem gospodarczym. Dziś rynek wyraźnie wyhamował. Rekrutacji jest mniej, przedsiębiorstwa ostrożniej podchodzą do tworzenia nowych etatów, a część branż skorygowała wcześniejsze, dynamiczne wzrosty zatrudnienia. Zmienił się też charakter problemu - zamiast niedoboru rąk do pracy mamy niedobór konkretnych kompetencji.

Które branże mają największy kłopot?

Najwięcej trudności ze znalezieniem pracowników zgłaszają firmy z sektora informacji i komunikacji (67 proc.). Niewiele lepiej jest w hotelarstwie, gastronomii i turystyce (63%) oraz w produkcji przemysłowej (61 proc.). Rok temu na czele były transport, logistyka i motoryzacja – dziś ciężar problemu przesunął się w inne obszary gospodarki.

Jak mówi Tomasz Walenczak, dyrektor generalny ManpowerGroup Polska, od pięciu lat obserwujemy, że skala wyzwań w pozyskiwaniu nowych pracowników jest z roku na rok mniejsza, ale punktem wyjścia są rekordowe lata 2021–2022, które charakteryzowały się bardzo silnym odbiciem gospodarczym i co za tym idzie – dużym popytem na pracowników i rekordową liczbą wakatów.
- Rynek pracy nie jest już tak napięty, a popyt na pracowników słabszy. Wręcz niektóre branże dokonywały korekty po popandemicznych wzrostach, decydując się na redukcje etatów. (...). Obecnie firmy ostrożniej podchodzą do podwyżek, a kandydaci są bardziej elastyczni finansowo. Zmieniło się też podejście firm do rekrutacji, rezygnują z masowych zatrudnień na rzecz pozyskiwania wysoko specjalistycznych umiejętności i to zjawisko będziemy obserwować w najbliższych latach. Rynek pracy przesuwa się z niedoboru ilościowego w stronę niedoboru jakościowego – twierdzi ekspert.

Jakich kompetencji najbardziej brakuje?

Najtrudniej znaleźć osoby z umiejętnościami inżynieryjnymi - wskazuje je 21 proc. firm. Na drugim miejscu znalazły się kompetencje sprzedażowe i marketingowe (19 proc.), które w rok awansowały o kilka pozycji.

Mocno rośnie też zapotrzebowanie na kompetencje związane ze sztuczną inteligencją. 18% pracodawców ma problem ze znalezieniem osób znających narzędzia AI, a 17 proc. – specjalistów potrafiących budować modele i aplikacje oparte na tej technologii. To nowość w zestawieniu i wyraźny sygnał, w jakim kierunku zmierza rynek.

- Kompetencje związane z AI stanowią dwie z pięciu najtrudniejszych do pozyskania. W Polsce niemal wyparły tradycyjne umiejętności IT i analizy danych, które spadły na siódme miejsce w zestawieniu dla naszego kraju – mówi Tomasz Walenczak. – Patrząc na wyniki badania zaskakujący może być tak mocny awans dla kompetencji sprzedażowych i marketingowych. Pokazuje to, że firmy coraz bardziej doceniają ich znaczenie, nie tylko w kontekście generowania przychodów, ale także w adaptacji do zmieniającego się rynku i nowych technologii – uzupełnia.

Firmy stawiają na rozwój swoich pracowników

Coraz więcej organizacji stawia na rozwój własnych pracowników zamiast na kosztowne rekrutacje. 27 proc. firm planuje inwestować w podnoszenie kwalifikacji obecnych zespołów. 22 proc. rozważa podwyżki, a 21 proc. chce oferować większą elastyczność miejsca pracy.
W tle jest też demografia. Polska należy do najszybciej starzejących się społeczeństw w Europie, co oznacza kurczącą się liczbę osób w wieku produkcyjnym. To sprawia, że znaczenie elastycznych form zatrudnienia i przekwalifikowywania pracowników będzie rosło.