Białystok Online
Adresat Nieznany - Olgierd Łukaszewicz, Robert Więckiewicz

Adresat Nieznany - Olgierd Łukaszewicz, Robert Więckiewicz

Kino, teatr
10 paź 2026
Sobota
godz. 18:00

Nie Teatr

ul. Sienkiewicza 4, 15-092 Białystok

"Adresat nieznany" pierwsza i najgłośniejsza książka Katherine Kressman Taylor - amerykańskiej pisarki i publicystki, po publikacji na łamach magazynu "Story", szybko stała się sensacją i sukcesem na rynku wydawniczym w Ameryce, Wielkiej Brytanii i Europie. Przetłumaczona na 17 języków, kilkadziesiąt lat po publikacji, wciąż święci triumfy na całym świecie, zachwycając kolejnych czytelników.

Uniwersalna opowieść o przyjaźni dwóch mężczyzn, których łączy wspólna przeszłość, a zaczyna dzielić polityka, rozpisana w formie intymnej i przejmującej korespondencji, prowadzonej w latach 1932-1934, stanowi świadectwo tego, czym w latach międzywojennych XX wieku żyła cała Europa. Czemu Kressman zawdzięcza swój rozgłos? Porusza przecież temat tak dobrze znany i od lat obecny w literaturze. O holocauście powiedziano już niemal wszystko i w każdej formie. Jednak ta powieść, a co za tym idzie - wyjątkowa adaptacja autorstwa Wojciecha Pszoniaka, ma inny charakter.

Kressman ukazuje Niemcy i Amerykę doświadczone I wojną światową, na tle kształtowania się nowego ładu politycznego i dochodzenia do władzy Adolfa Hitlera. Rosnący w siłę niemiecki nacjonalizm i antysemityzm, staje się murem między przyjaciółmi, z których jeden - w "nowym porządku" widzi korzyści, drugi dostrzega śmiertelne zagrożenie.

W listach bohaterowie zapisują swoje wątpliwości i refleksje, dzielą się radością i smutkami, mówią o swoich fascynacjach i lękach, są czuli i serdeczni, z troską pytają o zdrowie i sytuację w kraju. Na drugim planie, między słowami, rodzi się jednak wątpliwość i trwożne przeczucie, że świat, który znają, nie ucząc się na błędach, ponownie gubi się, wybierając zło, przywdziewające maskę demokracji i szczytnych celów.

Profetyzm Kressmann elektryzuje, a zapisane w jej debiutanckiej książce ostrzeżenia, ze zdwojoną siłą odbijają się w XXI wieku, pokazując, jak wielka i tragiczna historia zatacza koło. Historia losów dwójki przyjaciół, którzy zamieniają się w śmiertelnych wrogów to pełna sensacyjnych zwrotów akcji opowieść o złudnych ideałach, które stają się ważniejsze niż uczucia i wartość drugiego człowieka.

Olgierd Łukaszewicz - aktor teatralny i filmowy. Absolwent krakowskiej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej (1968). Dwa lata po debiucie w krakowskim Teatrze Rozmaitości trafił do Warszawy. Przez kilkanaście kolejnych sezonów związany był ze stołecznymi scenami – Teatrem Dramatycznym, Współczesnym, Powszechnym i Studio. W 1988 roku wyjechał do Wiednia. Na niemieckojęzycznych scenach występował siedem lat (dwa sezony był etatowym aktorem Teatru Miejskiego w Bonn). Po powrocie do kraju został aktorem Teatru Narodowego, a w 2000 roku wrócił na deski Teatru Współczesnego. Od 2003 roku był w zespole warszawskiego Teatru Polskiego. W latach 2002–2005 i 2011–2018 pełnił funkcję prezesa Związku Artystów Scen Polskich.

Ma na swoim koncie kilkadziesiąt znaczących ról teatralnych i filmowych. Jeszcze jako student zadebiutował w filmie „Dancing w kwaterze Hitlera” (1967). Liryzm, jaki wnosił na ekran, umieli wykorzystać Kazimierz Kutz i Andrzej Wajda. Ważne kreacje stworzył m.in. jako porucznik Kiekeritz w „Lekcji martwego języka” w reż. Janusza Majewskiego, Szczerbic w „Dziejach grzechu” (1975),Odrowąż z „Wiernej rzeki” (1983), zagrał w „Brzezinie” Andrzeja Wajdy, „Gorączce” Agnieszki Holland (1980), Franz w „Magnacie” Filipa Bajona (1985),„Dotkniętych” Wiesława Saniewskiego (1988). Dużym zaskoczeniem dla widzów stała się rola nieśmiałego i zagubionego naukowca Albercika w „Seksmisji” Juliusza Machulskiego (1983). Rolą Andrzeja (Kondratiuka) w filmie Janusza Kondratiuka „Jak pies z kotem” w roku 2018 obchodził 50-lecie pracy artystycznej.

W 2016 r. Wydawnictwo Literackie opublikowało książkę wywiad-rzekę pt. „Seksmisja i inne moje misje” będącą zapisem rozmowy Olgierda Łukaszewicza z Tomaszem Miłkowskim. Olgierd Łukaszewicz został odznaczony m.in. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Medalem Zasłużony Kulturze „Gloria Artis”, Medalem Zasłużony dla Miasta Warszawy.

Robert Więckiewicz - aktor teatralny i filmowy. W 1993 roku ukończył Wydział Aktorski Krakowskiej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej, filia we Wrocławiu. Po studiach związał się z Teatrem Polskim w Poznaniu. Debiutował tutaj w podwójnejroli Georga Gibbsa i Wally'ego Webba w „Naszym mieście” T. Thorntona Wildera w reżyserii Jana Błeszyńskiego (1993). Na poznańskiej scenie grał do 1998 roku.

Współpracował z Towarzystwem Teatralnym założonym przez Pawła Łysaka i Pawła Wodzińskiego. Wystąpił w reżyserowanych przez Łysaka sztukach brytyjskich brutalistów – „Shopping and Fucking” Marka Ravenhilla (1999) i „Ogniu w głowie” Mariusa von Mayenburga (1999), a także w „Zbombardowanych” Sary Kane w reżyserii Wodzińskiego (1999). Z Łysakiem współpracował jeszcze w 2001 roku na deskach poznańskiego Teatru Polskiego – zagrał wówczas Michała w „Wolności” Leona Kruczkowskiego.

W latach 1999–2001 pracował w Teatrze Rozmaitości. Zagrał tutaj m. in. Rogożyna w „Księciu Myszkinie” („Idioty” Fiodora Dostojewskiego) w reżyserii Grzegorza Jarzyny (2000) i Aktora w szekspirowskim „Hamlecie”, spektaklu w inscenizacji Krzysztofa Warlikowskiego (2001). Współpracował z warszawskim Teatrem Montownia, Teatrem Narodowym oraz Teatrem Telewizji.

W filmie debiutował w „Samowolce” Feliksa Falka w 1993 roku. Pierwsze większe role zagrał w filmach realizowanych przez tandem Tomasz Konecki –Andrzej Saramonowicz. Rok później wystąpił w komedii kryminalnej „Vinci” Juliusza Machulskiego, w głównej roli Roberta Cumińskiego „Cumy”. Współpracował z Tomaszem Wiśniewskim, Janem Kidawą-Błońskim („Różyczka”), Markiem Koterskim(„Baby są jakieś inne”), Agnieszką Holland („W ciemności”; film nominowany do Oscara), Borysem Lankoszem („Ziarno prawdy”).

Zagrał główne role w filmie „Wałęsa. Człowiek z nadziei” w reż. Andrzeja Wajdy oraz „Pod Mocnym Aniołem” wg powieści J. Pilcha w reż. A. Saramonowicza. W 2014 aktor został odznaczony Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Laureat wielu nagród i wyróżnień aktorskich.

Kathrine Kressmann-Taylor - pisarka, publicystka. Urodziła się w Portland, w stanie Oregon w 1903 roku. W 1924 roku rozpoczęła pracę w agencji reklamowej w San Francisco. W 1938 roku rozpoczyna pracę nad swoją pierwszą powieścią „Adresatem nieznanym”. Książka została zaprezentowana Whitowi Burnettowi, wydawcy czasopisma „Story”. Zachwycony White natychmiast podjął decyzję o publikacji. Wydawca doszedł do wniosku, że książka jest zbyt dobra, by ukazać się jako dzieło kobiety i tak nadał Kathrine pseudonim „Kressmann Taylor”. „Adresat nieznany” stał się wielkim sukcesem, o którym „The New York Times Book Review” pisał w 1939 roku: „Ta nowoczesna proza jest doskonałością samą w sobie. To najefektowniejszy akt oskarżenia nazistów, jaki pojawił się w literaturze.” Jej druga powieść wydana w1942 „Until That Day”, kontynuowała temat podjęty w pierwszej książce. Przez kolejne lata kontynuowała pracę twórczą, zajmowała się nauczaniem, prowadziła warsztaty pisarskie i dziennikarskie oraz wykładała nauki humanistyczne w Gettysburg College w Pensylwanii. Po przejściu na emeryturę w 1966 roku przeprowadziła się do Włoch. Jej trzecia książka „Diary of Florence” ukazuje się w 1967 roku. W 1995 wydawnictwo Story Press wznowiło „Adresata nieznanego”, by uczcić „50 rocznicę wyzwolenia obozów koncentracyjnych” oraz jak pisał wydawca Lois Rosenthal dlatego, że „ważna i ponadczasowa treść tego dzieła zapewniła mu na zawsze miejsce na półkach księgozbiorów Ameryki”. Pisarka zmarła w 1996 roku.

„Adresat nieznany” na podstawie książki Katherine Kressman
Adaptacja: Wojciech Pszoniak
Tłumaczenie: Beata Rebs
Wykonanie: Olgierd Łukaszewicz, Robert Więckiewicz

fot. Nie Teatr

Organizator

Nie Teatr

ul. Sienkiewicza 4
15-092 Białystok

Inne wydarzenia organizatora

Zobacz także

Popularne