Ignis et Vox I | Muziko De Nia Tempo

10.12.26 g. 18 - Synagoga Biała w Sejnach

Tomasz Daroch - wiolonczela
Maciej Frąckiewicz - akordeon

1. Aleksander Lasoń (*1951) - Canto „Dharma” (prawykonanie wersji na wiolonczelę i akordeon) (2001/2016)
2. Bohdana Frolyak (*1968) - Inwencja i Melodia (2016) (prawykonanie)
3. Bohdan Sehin (*1976) - Icarus (2020) (polskie prawykonanie)
4. Franghiz Ali-Zadeh (*1947) - Yanar Dag (2003) (polskie prawykonanie)
5. Volodymyr Runchak (*1960) - Kyrie (2016) (prawykonanie wersji na wiolonczelę i akordeon)
6. Michał Moc (*1977) - A-cordeON (2017)

„Ogień i głos” – to koncert poświęcony duchowości, sile muzycznej ekspresji i spotkaniu odmiennych tradycji kulturowych. Wiolonczela i akordeon, instrumenty o wyjątkowych możliwościach kantylenowych i bogatej palecie barw, tworzą przestrzeń dialogu, w której osobisty gest artystyczny łączy się z pytaniami o wiarę, pamięć, cierpienie, nadzieję i ludzkie poszukiwanie sensu. Ogień i głos stają się symbolicznymi punktami odniesienia: pierwszy przywołuje zarówno zniszczenie, jak i oczyszczenie, przemianę i odrodzenie, drugi – możliwość wyrażenia tego, co niewyrażalne, oraz nawiązania relacji z drugim człowiekiem.

Program zestawia dzieła kompozytorów reprezentujących różne doświadczenia historyczne, kulturowe i artystyczne. Ich twórczość ukazuje współczesną muzykę jako przestrzeń, w której spotykają się odmienne języki dźwiękowe, tradycje duchowe i sposoby interpretowania ludzkiego doświadczenia. Refleksja nad wewnętrznym napięciem, symboliczne obrazy podróży i przemiany oraz odniesienia do duchowości tworzą wielowymiarową opowieść, niepodporządkowaną jednej perspektywie światopoglądowej.

Szczególne miejsce zajmują nowe interpretacje i prezentacje utworów, w tym prawykonania oraz polskie prawykonania. Odniesienia do tradycji religijnych i filozoficznych otwierają przestrzeń refleksji nad różnymi sposobami rozumienia świata, relacji człowieka z rzeczywistością i poszukiwania wewnętrznej równowagi. Symbolika ognia, obecna w wielu kulturach jako znak życia, energii, oczyszczenia i przemiany, spotyka się tu z muzycznym gestem modlitwy, kontemplacji i wołania o miłosierdzie. Odmienne tradycje nie zostają sprowadzone do wspólnego mianownika – ich wielość stanowi źródło znaczeń i wzajemnego poznania.

Szczególny wymiar koncertu wyznacza miejsce jego prezentacji – Synagoga Biała w Sejnach. Przestrzeń ta przywołuje pamięć o wielowiekowej obecności społeczności żydowskiej oraz wielokulturowej historii regionu, w którym różne tradycje religijne i językowe współtworzyły lokalną tożsamość. W takim otoczeniu muzyka nabiera znaczenia wykraczającego poza estetyczne doświadczenie: staje się formą pamięci, uważności i spotkania z dziedzictwem, którego nie można sprowadzić do jednej narracji.

Ignis et Vox ukazuje muzykę współczesną jako przestrzeń dialogu między kulturami i religiami, w której różne doświadczenia duchowe mogą współistnieć bez utraty własnej tożsamości. Głos i ogień, modlitwa i kontemplacja, pamięć i przemiana tworzą opowieść o człowieku poszukującym sensu w świecie naznaczonym różnicami, historią i niepewnością. To spotkanie, w którym dźwięk staje się zaproszeniem do słuchania, rozumienia i odkrywania tego, co łączy ludzi ponad granicami kultur i wyznań.

Wstęp wolny, liczba miejsc ograniczona

„Muziko De Nia Tempo” to festiwal muzyki kameralnej i współczesnej, odbywający się w Białymstoku i na Podlasiu. Jego ideą jest prezentowanie muzyki naszych czasów w dialogu z wyjątkowym dziedzictwem kulturowym regionu – jego historią, wielością tradycji, języków i kultur.

Program festiwalu łączy twórczość polskich i zagranicznych kompozytorów XX i XXI wieku. Obok dzieł już obecnych w kanonie muzyki współczesnej prezentowane są nowe utwory, prawykonania oraz pierwsze polskie prezentacje utworów. W tegorocznej edycji znalazły się m.in. kompozycje Marcina Błażewicza, Aleksandra Lasonia, Mikołaja Majkusiaka, Aliny Dzięcioł, Franciszka Jackowskiego, Jagny Krzanowskiej, Pauline Oliveros, Pawła Szymańskiego, Bernharda Langa i Katarzyny Głowickiej.

Szczególne miejsce w programie zajmuje muzyka kameralna z udziałem akordeonu. Instrument ten pojawia się w różnych konfiguracjach – m.in. w dialogu ze skrzypcami, fletem, wiolonczelą oraz w zestawieniach dwóch akordeonów. Dzięki temu festiwal pokazuje współczesny akordeon jako pełnoprawny instrument muzyki artystycznej i ważne medium współczesnej twórczości kompozytorskiej.

Istotnym elementem festiwalu jest również prezentowanie muzyki w kontekście miejsca. Koncerty odbywają się w przestrzeniach o szczególnym znaczeniu historycznym i kulturowym – m.in. Akademii Supraskiej oraz synagogach w Sejnach i Tykocinie. Historia tych miejsc staje się częścią artystycznego doświadczenia i pozwala spojrzeć na muzykę współczesną z perspektywy pamięci, dziedzictwa i współistnienia różnych kultur. Obecność muzyki współczesnej w tych przestrzeniach jest również formą przywołania pamięci o wielokulturowej historii regionu i o społecznościach, które przez wieki współtworzyły jego tożsamość.

„Muziko De Nia Tempo” to nie tylko koncerty. Festiwal tworzy również przestrzeń spotkania artystów, kompozytorów i publiczności. Rozmowy z twórcami i wykonawcami pozwalają lepiej poznać współczesny język muzyczny, proces powstawania nowych dzieł oraz idee stojące za prezentowanymi projektami. Wybrane wydarzenia wzbogacane są o elementy audiowizualne i projekcje dźwiękowe, otwierające muzykę współczesną na nowe formy prezentacji.

Ważnym założeniem festiwalu jest dostępność sztuki dla szerokiej publiczności. Wszystkie wydarzenia są bezpłatne, dzięki czemu muzyka współczesna może być prezentowana nie tylko w tradycyjnych salach koncertowych, ale również w przestrzeniach historycznych i w bezpośrednim kontakcie z mieszkańcami regionu.

Nazwa „Muziko De Nia Tempo”, oznaczająca w języku esperanto „Muzyka naszych czasów”, nawiązuje do postaci Ludwika Zamenhofa, urodzonego w Białymstoku twórcy Esperanto. Jest to również odniesienie do idei dialogu i porozumienia ponad granicami języków, kultur i tradycji.

„Muziko De Nia Tempo” to muzyka współczesna zakorzeniona w miejscu, historii i pamięci – ale skierowana przede wszystkim ku teraźniejszości i przyszłości.

Pozostałe koncerty w ramach Festiwalu znajdziecie tutaj: Muziko De Nia Tempo