Memoria e Speranza | Muziko De Nia Tempo

13.12.26, g 17:00, UMFC w Białymstoku

Łukasz Kuropaczewski - gitara

1. Krzysztof Penderecki (1933-2020) - Aria i Cadenza (2015)
2. Aleksander Tansman (1897-1986) - Suita in Modo Polonico (1962)
3. Sofia Gubajdulina (*1931-2025) - Serenada (1960)
4. David Bruce (*1970) - Hands together (2022)
5. Mikołaj Górecki (*1971) - Sonata na gitarę (2026)

„Pamięć i nadzieja” – to recital gitarowy poświęcony spotkaniu tradycji i współczesności, pamięci kulturowej oraz różnorodności doświadczeń, które kształtują muzykę. W interpretacji Łukasza Kuropaczewskiego gitara staje się głosem zdolnym przekraczać granice epok, estetyk i kultur, odsłaniając zarówno indywidualny wymiar muzycznej wypowiedzi, jak i jej uniwersalny potencjał. Program prowadzi przez odmienne języki kompozytorskie, w których przeszłość nie jest zamkniętym rozdziałem, lecz żywym źródłem inspiracji, podlegającym nieustannym reinterpretacjom.

Zestawione utwory ukazują wielość sposobów myślenia o muzyce – od dialogu z historycznymi formami i tradycją narodową, przez refleksję nad duchowością, po współczesne poszukiwania rytmiczne i brzmieniowe. Twórczość kompozytorów wywodzących się z różnych środowisk kulturowych odsłania muzykę jako przestrzeń, w której spotykają się odmienne doświadczenia historyczne, estetyczne i światopoglądowe. Tradycja staje się tu nie tyle przedmiotem rekonstrukcji, ile punktem wyjścia do zadawania nowych pytań o tożsamość, pamięć i miejsce człowieka w zmieniającym się świecie.

Istotny wymiar programu stanowi obecność różnych perspektyw duchowych. W muzyce współczesnej pytania o transcendencję, sens istnienia i relację człowieka z tym, co przekracza jego codzienne doświadczenie, mogą przyjmować formy niezależne od konkretnego wyznania. Spotkanie odmiennych wrażliwości przypomina, że duchowość i potrzeba poszukiwania sensu należą do doświadczeń obecnych w wielu kulturach, choć każda z nich wyraża je za pomocą własnych symboli, języków i tradycji.

Szczególnym wydarzeniem będzie prezentacja nowej sonaty gitarowej Mikołaja Góreckiego, skomponowanej w 2026 roku. Jej obecność nadaje recitalowi wymiar spotkania z muzyką powstającą tu i teraz, potwierdzając, że dziedzictwo muzyczne pozostaje otwarte na kolejne interpretacje i nowe kierunki rozwoju. W tym kontekście pamięć i nadzieja nie są pojęciami przeciwstawnymi: pamięć pozwala zachować ciągłość kultury, natomiast nadzieja umożliwia jej dalsze przekształcanie i przekazywanie kolejnym pokoleniom.

Memoria e Speranza to muzyczna refleksja nad tym, co trwa, i nad tym, co dopiero może się wydarzyć. Gitara, ze swoją intymnością brzmienia i zdolnością do łączenia wielu planów muzycznych, staje się przestrzenią spotkania przeszłości z teraźniejszością, różnych tradycji z indywidualną ekspresją oraz pamięci z twórczą wolnością. Recital zaprasza do słuchania muzyki jako żywego dziedzictwa – otwartego na różnorodność kultur i duchowych perspektyw, a zarazem zdolnego budować porozumienie ponad granicami czasu, języka i wyznania.

Wstęp wolny, liczba miejsc ograniczona

„Muziko De Nia Tempo” to festiwal muzyki kameralnej i współczesnej, odbywający się w Białymstoku i na Podlasiu. Jego ideą jest prezentowanie muzyki naszych czasów w dialogu z wyjątkowym dziedzictwem kulturowym regionu – jego historią, wielością tradycji, języków i kultur.

Program festiwalu łączy twórczość polskich i zagranicznych kompozytorów XX i XXI wieku. Obok dzieł już obecnych w kanonie muzyki współczesnej prezentowane są nowe utwory, prawykonania oraz pierwsze polskie prezentacje utworów. W tegorocznej edycji znalazły się m.in. kompozycje Marcina Błażewicza, Aleksandra Lasonia, Mikołaja Majkusiaka, Aliny Dzięcioł, Franciszka Jackowskiego, Jagny Krzanowskiej, Pauline Oliveros, Pawła Szymańskiego, Bernharda Langa i Katarzyny Głowickiej.

Szczególne miejsce w programie zajmuje muzyka kameralna z udziałem akordeonu. Instrument ten pojawia się w różnych konfiguracjach – m.in. w dialogu ze skrzypcami, fletem, wiolonczelą oraz w zestawieniach dwóch akordeonów. Dzięki temu festiwal pokazuje współczesny akordeon jako pełnoprawny instrument muzyki artystycznej i ważne medium współczesnej twórczości kompozytorskiej.

Istotnym elementem festiwalu jest również prezentowanie muzyki w kontekście miejsca. Koncerty odbywają się w przestrzeniach o szczególnym znaczeniu historycznym i kulturowym – m.in. Akademii Supraskiej oraz synagogach w Sejnach i Tykocinie. Historia tych miejsc staje się częścią artystycznego doświadczenia i pozwala spojrzeć na muzykę współczesną z perspektywy pamięci, dziedzictwa i współistnienia różnych kultur. Obecność muzyki współczesnej w tych przestrzeniach jest również formą przywołania pamięci o wielokulturowej historii regionu i o społecznościach, które przez wieki współtworzyły jego tożsamość.

„Muziko De Nia Tempo” to nie tylko koncerty. Festiwal tworzy również przestrzeń spotkania artystów, kompozytorów i publiczności. Rozmowy z twórcami i wykonawcami pozwalają lepiej poznać współczesny język muzyczny, proces powstawania nowych dzieł oraz idee stojące za prezentowanymi projektami. Wybrane wydarzenia wzbogacane są o elementy audiowizualne i projekcje dźwiękowe, otwierające muzykę współczesną na nowe formy prezentacji.

Ważnym założeniem festiwalu jest dostępność sztuki dla szerokiej publiczności. Wszystkie wydarzenia są bezpłatne, dzięki czemu muzyka współczesna może być prezentowana nie tylko w tradycyjnych salach koncertowych, ale również w przestrzeniach historycznych i w bezpośrednim kontakcie z mieszkańcami regionu.

Nazwa „Muziko De Nia Tempo”, oznaczająca w języku esperanto „Muzyka naszych czasów”, nawiązuje do postaci Ludwika Zamenhofa, urodzonego w Białymstoku twórcy Esperanto. Jest to również odniesienie do idei dialogu i porozumienia ponad granicami języków, kultur i tradycji.

„Muziko De Nia Tempo” to muzyka współczesna zakorzeniona w miejscu, historii i pamięci – ale skierowana przede wszystkim ku teraźniejszości i przyszłości.

Pozostałe koncerty w ramach Festiwalu znajdziecie tutaj: Muziko De Nia Tempo