Noc Bibliotek 2026 w Książnicy Podlaskiej

16 października, w godzinach 17:00 – 21:00, Książnica Podlaska otworzy swoje podwoje na Noc Bibliotek 2026. Tegoroczne hasło brzmi „Sprawdza się” – i trudno o lepszą okazję, by raz jeszcze sprawdzić „Lalkę” Bolesława Prusa. Powieść, która od blisko półtora wieku nie daje się zamknąć ani w szkolnej ławce, ani w akademickim przypisie. Wokulski, Rzecki, Izabela Łęcka – wszyscy oni znów stają dziś przed sądem współczesnych czytelników. Romantyk czy pozytywista? Wielka miłość czy wielkie złudzenie? Arystokratyczny wdzięk czy nuda buduaru? „Lalka” przechodzi dziś prawdziwy sprawdzian wielkiej literatury. My również zamierzamy ją sprawdzić – po swojemu.

17:00 | WERNISAŻ „ORDO NULLI” – TOMKIEL FONDA
Wieczór rozpoczniemy wernisażem „Ordo Nulli”, pierwszej wystawy Tomkiela Fondy – autora obrazów, tekstów i muzyki. To projekt łączący różne media, techniki tradycyjne i narzędzia cyfrowe, w którym obraz, słowo i dźwięk nie ilustrują się wzajemnie, lecz tworzą kolejne warstwy znaczeń. Prace wyrastają zarówno z doświadczenia i pamięci, jak i z wyobraźni, groteski, science fiction oraz refleksji nad technologią, ciałem, religijnością i kontrolą. „Ordo Nulli” nie zamyka się w jednej opowieści ani jednej interpretacji – pozostaje eksperymentem w ciągłym ruchu.

17:00 | NIE SAMYM WOKULSKIM CZŁOWIEK ŻYJE – KINO DLA NAJMŁODSZYCH
Najmłodszych widzów zaprosimy na film „Mama Mu wraca do domu”. Odlotowa krowa, której zdecydowanie nie wystarcza spokojne życie na łące, postanawia wyruszyć w świat. Film przeznaczony jest dla dzieci w wieku 4–6 lat i został udostępniony dzięki Festiwalowi Filmowemu TAURON Młode Horyzonty oraz wsparciu Stowarzyszenia Autorów ZAiKS.

OD 17:00 | RZECKI ZAMYKA SKLEP. GRAMY, BO PIĄTEK!
Do Nerdoteki powracają nasze cotygodniowe spotkania planszówkowe, a wraz z nimi pionki, kostki, strategie, zdrady, sojusze i wielkie zwycięstwa odniesione czasem jednym szczęśliwym rzutem. Dodatkowo przygotujemy gameroom z grami na konsolach, VR oraz retro sprzęcie. W końcu gdyby Wokulski żył dziś, kto wie – może zamiast kolejnej inwestycji w handel zainteresowałby się wirtualną rzeczywistością.

OD 17:00 | LIST DO PANNY IZABELI – OTWARTE WARSZTATY KALIGRAFII
Dawniej wiadomości nie wysyłało się jednym kliknięciem. Trzeba było usiąść, zanurzyć stalówkę w atramencie i dobrze rozważyć każde słowo, szczególnie jeśli miało ono trafić do osoby zdolnej jednym spojrzeniem wywrócić człowiekowi życie do góry nogami. Podczas warsztatów będzie można spróbować własnych sił w sztuce pięknego pisania i dołączyć w dowolnym momencie wieczoru.

17:00–21:00 | WOKULSKI DARUJE DŁUGI? MY TAK! – BIBLIOTECZNA ABOLICJA
Jeśli gdzieś na domowej półce leży książka, która miała wrócić „już dawno temu”, 16 października będzie najlepszą chwilą, by zakończyć tę historię. Podczas Nocy Bibliotek, w godzinach 17:00–21:00 w Bibliotece Głównej obowiązywać będzie abolicja. Przetrzymane i lekko zapomniane książki będzie można zwrócić bez konsekwencji. Bez dramatycznych wyjaśnień, bez spojrzeń pełnych wyrzutu i bez konieczności wyjazdu do Paryża. Pozwólmy książkom wrócić do domu i odnaleźć kolejnych czytelników.

PRZEZ CAŁY WIECZÓR | NUDA BUDUARU CZY DRAMAT EPOKI? SPRAWDŹMY IZABELĘ I WOKULSKIEGO
W Czytelni Ogólnej będzie można zobaczyć wystawę „Nuda buduaru: psychoanalityczny obraz Izabeli Łęckiej vs. Jak kupiec galanteryjny mógł zostać dekadentem”. Czy panna Izabela naprawdę zasługuje na całą złą sławę, którą obrosła? Co właściwie wydarzyło się w psychice człowieka, który przeszedł drogę od zesłańca i kupca do finansisty, by ostatecznie podporządkować życie jednemu uczuciu? Chcesz wiedzieć? Sprawdź w źródłach Książnicy Podlaskiej.

17:30 | „LALKA” NA WIELKIM EKRANIE – SPRAWDZIAN Z KLASYKI
Chwilę później przeniesiemy się do świata Prusa widzianego okiem jednego z najwybitniejszych polskich reżyserów. Zapraszamy na projekcję „Lalki” Wojciecha Jerzego Hasa z 1968 roku. Warszawskie ulice, salony, sklepy, pieniądze, namiętności, ambicje i rozczarowania powrócą w jednej z najbardziej niezwykłych ekranizacji polskiej literatury. Film został udostępniony dzięki partnerom wspierającym Noc Bibliotek – Filmotece Narodowej – Instytutowi Audiowizualnemu oraz Wytwórni Filmów Dokumentalnych i Fabularnych.

19:00 | W SALONIE ŁĘCKICH PO ZMROKU – „MURMURES DU SOIR”
O godzinie 19:00 przyjdzie czas na salonowy wieczór w najlepszym znaczeniu tego słowa. „Murmures du soir” – „Szepty wieczorne” to recital poświęcony subtelnej i zmysłowej francuskiej pieśni artystycznej XIX i XX wieku. Wystąpią Zofia Koniuch – sopran oraz Magdalena Borkowska – fortepian, a w programie znajdą się pieśni Gabriela Faurégo, Claude’a Debussy’ego, Francisa Poulenca i Jacques’a Offenbacha. Francuski wdzięk, muzyka salonów i emocje wypowiadane ciszej niż szept – panna Izabela zapewne nie odmówiłaby sobie takiego wieczoru.

Jednego wieczoru w Książnicy spotkają się więc Prus i wirtualna rzeczywistość, Wokulski i planszówki, kaligrafia i kino, francuskie salony i dziecięca przygoda. Czy biblioteka może być jednocześnie kinem, galerią, salonem muzycznym, pracownią, miejscem gry i przestrzenią spotkania? Sprawdza się. Czy „Lalka” po blisko 140 latach nadal potrafi prowokować, drażnić, zachwycać i zmuszać do rozmowy? Sprawdza się. A czy warto spędzić ten październikowy wieczór właśnie z nami? 16 października przyjdźcie i sprawdźcie sami.

16 października 2026 r.
17:00–21:00
Książnica Podlaska im. Łukasza Górnickiego w Białymstoku
Wstęp na wszystkie wydarzenia jest wolny.