Kultura i Rozrywka

Z noclegowni na scenę. „Obsada Zmywaka” pokaże swój pierwszy spektakl

2026.06.25 08:10

Jeszcze niedawno nie znali sceny od kulis, dziś przygotowali własny spektakl. Mieszkańcy białostockiej noclegowni dla osób w kryzysie bezdomności stworzyli grupę teatralną i już w niedzielę (28 czerwca) pokażą swoją pierwszą premierę. Przedstawienie „Skrzydła, którymi kołyszesz” będzie można obejrzeć bezpłatnie w Kinie Ton.

Teatr, który powstał w noclegowni

Nie jest to arteterapia ani projekt, w ramach którego do osób w kryzysie bezdomności przyszedł ekspert, by założyć grupę teatralną. Reżyserką jest Ewa Jakubaszek – mieszkanka noclegowni, absolwentka Akademii Teatralnej, emerytowana aktorka teatralna oraz wieloletnia instruktorka i pedagog teatru.

Na scenie wystąpią Marcin Trocki, Dariusz Krzysztofik i Ryszard Dawidko. Mężczyźni mają od 41 do 50 lat i różne doświadczenia życiowe. Dziś próbują na nowo poukładać swoje życie mimo bezdomności. W noclegowni tworzą offową grupę teatralną.

Każdy trafił do teatru z innego powodu. Dla Marcina to odskocznia i zupełnie nowy świat. Dariusz szuka sposobu na zajęcie głowy podczas terapii, a Ryszard po prostu nie chce marnować czasu.

Pomysł powołania grupy wyszedł od Pawła Żuka, kierownika dwóch białostockich noclegowni i ogrzewalni prowadzonych przez Caritas Archidiecezji Białostockiej. Początkowo proponował inną nazwę, ale aktorzy przyszli do niego z własnym pomysłem. Nazwa „Obsada Zmywaka” została przyjęta.

– Nikt tak jak oni nie rozumie relacji między teatrem a zwykłym, ludzkim doświadczeniem. Nie mogłem im odmówić własnej nazwy, bo w tym projekcie właśnie o to chodzi. Osoby w kryzysie bezdomności traktuje się często jak problem do rozwiązania, a przecież to są ludzie. Zmagają się z własnym życiem, próbują pokonywać naprawdę trudne wyzwania, w tym problemy z uzależnieniem i prawem, ale mogą też tworzyć sztukę – mówi Paweł Żuk.

To niejedyna inicjatywa realizowana w białostockich noclegowniach. Ich mieszkańcy budują m.in. sterowane modele łodzi, tworzą muzyczne aranżacje wierszy Asnyka, a niedawno uruchomili także galerię bezdomna.art.

O czym opowiada spektakl?

„Skrzydła, którymi kołyszesz”, które premierowo zobaczymy w Kinie Ton, to współczesny moralitet. Grupa sięgnęła po adaptację sztuki Adama Piekarzewskiego SDB „Król wschodzącego słońca”.

Przedstawienie nie opowiada o bezdomności. Jego bohaterem jest człowiek, który całe życie podporządkował oczekiwaniu. Codziennie odkurza tron, trzyma otwarte drzwi i nasłuchuje kroków Króla, którego nawet nie potrafi nazwać po imieniu. W ten uporządkowany świat wkracza Szatan – nie z rogami i ogniem, ale jako uprzejmy przyjaciel. Naprawia radio, nalewa wina i krok po kroku przekonuje, że Król jest jedynie mrzonką, a jedynym panem życia pozostaje człowiek. Naprzeciw niego staje Anioł, posłaniec Króla, z jedną wiadomością: On jest już blisko.

„Król wschodzącego słońca” jest opowieścią o wolności i wyborze oraz o tym, jak łatwo zamienić cierpliwe oczekiwanie na wygodne zwątpienie.

Tekst ma formę literackiego montażu. W dialogach znalazły się fragmenty utworów Adama Mickiewicza („Dziady” cz. I i III), Juliusza Słowackiego („Król-Duch”), Cypriana Kamila Norwida, Adama Asnyka („Miejmy nadzieję!”), Franciszka Bohomolca i Bolesława Prusa. Jest też miejsce dla Nowego Testamentu.

Premiera w Kinie Ton

Premiera odbędzie się w niedzielę, 28 czerwca, o godz. 15.00 w Kinie Ton przy Rynku Kościuszki. Wstęp jest bezpłatny. Ze względu na ograniczoną liczbę miejsc obowiązuje jednak rezerwacja.

Aby ją zrobić, należy wysłać wiadomość na adres bezdomnosc.bialystok@caritas.pl. W tytule maila trzeba wpisać „Rezerwacja – Obsada Zmywaka”, a w treści podać liczbę osób.

Przy produkcji spektaklu wolontariacko pracuje profesjonalny zespół. Za zdjęcia odpowiada ceniony fotograf teatralny Bartek Warzecha, a producentem jest Paweł Żuk. Przedstawienie dofinansowano ze środków Miasta Białystok oraz Województwa Podlaskiego.

Po premierze w Białymstoku „Obsada Zmywaka” ma wyruszyć z przedstawieniem do placówek Caritas w całej Polsce.