Zdrowie

ZUS sprawdził 12 tys. zwolnień. Zaskakujące, co robili niektórzy "chorzy"

2026.02.03 10:00

Zwolnienie lekarskie to nie wakacje - o tym w 2025 roku przekonało się wiele osób z województwa podlaskiego. Tylko w ubiegłym roku białostocki oddział ZUS skontrolował ponad 12 tysięcy zwolnień lekarskich. Efekt? Do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wróciło łącznie 5,15 mln zł.

W minionym roku ZUS przeprowadził 12 tys. zwolnień lekarskich w naszym regionie. Kontrole dotyczyły zarówno tego, czy były wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem, jak i tego, czy zostały prawidłowo wystawione.

- ZUS ma ustawowy obowiązek sprawdzać, czy zasiłek chorobowy otrzymują osoby, którym rzeczywiście przysługuje to świadczenie. Kontrole obejmują zarówno sposób wykorzystania zwolnień lekarskich, jak i prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do pracy. W 2025 roku oddział ZUS w Białymstoku przeprowadził ponad 12 tys. kontroli. W ich wyniku wstrzymano wypłatę 439 zasiłków o łącznej wartości ponad 768 tys. zł. Dodatkowo obniżono świadczenia po ustaniu zatrudnienia dla ok. 1,4 osób na kwotę 4,4 mln zł. Oznacza to, że do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wróciło łącznie 5,15 mln zł - informuje Katarzyna Krupicka, regionalny rzecznik prasowy ZUS w województwie podlaskim.

Zwolnienie to leczenie, a nie urlop

ZUS po raz kolejny przypomina, że L4 nie jest czasem wolnym do dowolnego wykorzystania. Zwolnienie lekarskie ma służyć rekonwalescencji i powrotowi do zdrowia, a nie dorabianiu czy wyjazdom wypoczynkowym. W czasie choroby nie wolno podejmować dodatkowej pracy ani wykonywać czynności, które mogłyby opóźnić leczenie.

Dopuszczalne są jedynie podstawowe czynności dnia codziennego - takie jak wizyta u lekarza, wyjście do apteki czy zrobienie niezbędnych zakupów.

Kontrola może oznaczać utratę pieniędzy

Jeżeli podczas kontroli ZUS wykryje, że zwolnienie było wykorzystywane niezgodnie z jego celem, może wydać decyzję o odebraniu prawa do zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego. Taka decyzja obejmuje cały okres zwolnienia, w którym stwierdzono nieprawidłowości. Jeśli świadczenie zostało już wypłacone, ubezpieczony musi je zwrócić.

ZUS sprawdza także zasadność samego zwolnienia. Gdy lekarz orzecznik uzna, że stan zdrowia pozwala na powrót do pracy, zwolnienie zostaje skrócone, a zasiłek przysługuje jedynie do dnia badania.

- Białostocki ZUS ujawnił liczne przypadki niewłaściwego wykorzystywania zwolnień. Najczęstszym nadużyciem pozostaje wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecania u innego pracodawcy. Odnotowano również przypadek chorego pracownika, który w czasie zwolnienia uczęszczał na zajęcia i wykłady na uczelni. Nieprawidłowości stwierdzono także u właścicielki salonu fryzjerskiego, która w okresie zwolnienia obsługiwała klientów. Z kolei mechanik samochodowy, zamiast się kurować, wykonywał prace naprawcze w swoim warsztacie - informuje rzeczniczka ZUS.

Na coraz lepsze efekty kontroli wpływają nie tylko działania samego ZUS-u, ale też sygnały płynące "z terenu”" Zakład regularnie otrzymuje informacje o możliwych nadużyciach - najczęściej od osób, które zauważają, że zwolnienie lekarskie jest wykorzystywane niezgodnie z jego przeznaczeniem. Co istotne, rośnie liczba anonimowych zgłoszeń, które często stają się impulsem do przeprowadzenia kontroli.