Białystok Online

Kultura i Rozrywka

Agnieszka Peszek o „Lunatyczce”: Nawet własny umysł może być naszym wrogiem

2026.11.20 10:00
Agnieszka Peszek o „Lunatyczce”: Nawet własny umysł może być naszym wrogiem
Fot: Diana Rusiłowicz

Co może się wydarzyć, gdy człowiek podczas snu traci kontrolę nad własnym zachowaniem? Agnieszka Peszek w swojej najnowszej książce „Lunatyczka” zamienia to pytanie w mroczną kryminalną zagadkę. W rozmowie z nami pisarka zdradza, skąd zaczerpnęła pomysł na powieść, opowiada o prawdziwych zbrodniach związanych z lunatykowaniem i zapowiada kontynuację historii.

Jedno wspomnienie z życia rodzinnego wystarczyło, by Agnieszka Peszek zaczęła zgłębiać temat lunatykowania. To właśnie doświadczenie związane z jej córką stało się punktem wyjścia do napisania thrillera psychologicznego. W „Lunatyczce” sen przestaje być bezpieczną przestrzenią, a brak wspomnień może mieć tragiczne konsekwencje. Z autorką rozmawiamy o kulisach powstawania książki, inspiracjach prawdziwymi historiami kryminalnymi i dalszych losach bohaterów.

Skąd wziął się pomysł na „Lunatyczkę”? Co zainspirowało Panią do napisania tej historii?

Agnieszka Peszek: Tym razem zainspirowała mnie moja… córka. Jakiś czas temu, rozmyślając nad nową powieścią, przypomniałam sobie scenę sprzed lat: wieczorem moje dziecko zeszło po schodach i zaczęło mówić coś zupełnie od rzeczy. O ile same te słowa brzmiały po prostu dziwnie, o tyle jej puste, nieobecne spojrzenie było autentycznie przerażające. Pod wpływem tego wspomnienia zaczęłam zgłębiać temat somnambulizmu i szybko okazało się, jak znikoma była moja wiedza. Pierwszym zaskoczeniem było to, że lunatykowanie nie dotyczy wyłącznie dzieci. Drugim – znacznie bardziej niepokojącym – fakt, że w stanie epizodu człowiek jest zdolny do wykonywania niezwykle precyzyjnych, skomplikowanych czynności, zupełnie nie mając nad nimi świadomej kontroli. Ta myśl od razu zapaliła w mojej głowie czerwoną lampkę i zrodziła idealny punkt wyjścia do thrillera psychologicznego.

Maria budzi się i nie pamięta, co wydarzyło się w nocy. Jak narodził się pomysł na taką bohaterkę?

A. P.: Długo zastanawiałam się, co z psychologicznego punktu widzenia przeraża mnie najbardziej. Doszłam do wniosku, że największy koszmar to nie obcy czający się w mroku, ale brak wiedzy o własnych czynach – to sytuacja, która błyskawicznie rodzi paranoję. Co, jeśli to ty jesteś zagrożeniem, tylko o tym nie wiesz? Chciałam przetestować swoją bohaterkę: postawić ją w sytuacji bez wyjścia, w absolutnym klinczu emocjonalnym i moralnym, a potem krok po kroku obserwować, jak walczy o przetrwanie. Jak się okazało, odcięcie Marii, głównej bohaterki od jej własnych wspomnień sprawia, że do samego końca nie ma pewności, czy jest ofiarą, czy sprawcą.

Czy podczas pisania „Lunatyczki” od początku wiedziała Pani, jak zakończy się ta historia?

A. P.: Bardzo długo trzymałam się określonej koncepcji finału, ale gdy zbliżałam się do kulminacji, historia nagle gwałtownie mi „skręciła” i ja uległam. Czasami postacie w trakcie pisania zyskują tak silną własną dynamikę, że pierwotny plan przestaje do nich pasować. Uznałam, że to nowe, nieplanowane rozwiązanie jest znacznie lepsze: brudniejsze, bardziej przewrotne i przede wszystkim mocniej zaskakujące dla czytelnika. Postawiłam na ten impuls i dziś nie wyobrażam sobie innego zakończenia tej książki.

Jak wygląda Pani praca nad thrillerem? Najpierw powstaje pomysł na zagadkę czy na bohaterów?

Nie mam jednego, sztywnego schematu. Czasami impulsem jest wyrazisty bohater ze skomplikowaną przeszłością, innym razem nietypowe zjawisko z pogranicza psychologii czy medycyny, które natychmiast rodzi pytanie: „co by było, gdyby…?”. W thrillerze psychologicznym zagadka nie może istnieć w próżni – musi wynikać wprost z motywacji, słabości i traum ludzi uwikłanych w całą historię, dlatego dopiero mając ten zestaw, siadam do pisania.

Czy zdarza się Pani inspirować prawdziwymi historiami, które później trafiają do książek?

A. P.: Tak, choć nigdy nie przekładam prawdziwych spraw jeden do jednego – zazwyczaj wplatam je w wątki poboczne.

W Lunatyczce przywołuję dwa autentyczne, niezwykle intrygujące przypadki z historii kryminalistyki, w których podczas ataku somnambulizmu doszło do morderstwa. Zgłębianie materiałów dostępnych w sieci było fascynujące i momentami mrożące krew w żyłach. A jakie zapadły w nich wyroki i jak wymiar sprawiedliwości podszedł do niepoczytalności we śnie? Tego już czytelnicy dowiedzą się z kart Lunatyczki.

Co jest dla Pani najważniejsze podczas pisania – zaskoczenie czytelnika czy stworzenie bohaterów, z którymi może się utożsamić?

A. P.: Jedno i drugie jest nierozerwalne. Bez wyrazistych bohaterów z krwi i kości nawet najbardziej spektakularny twist fabularny nie zadziała, bo czytelnikowi będzie po prostu obojętne, co się z nimi stanie. Z kolei bohater bez wciągającej, zaskakującej intrygi szybko znudzi odbiorcę. Moim celem jest sprawić, by czytelnik związał się z postacią, zaczął jej kibicować, a potem... poczuł, jak usuwa mu się grunt pod nogami, bo dał się wyprowadzić w pole. Największą satysfakcję mam wtedy, gdy ktoś pisze mi po lekturze: „zarwałam noc i kompletnie się tego nie spodziewałam”.

Nad czym pracuje Pani obecnie? Czy możemy spodziewać się kolejnej książki w podobnym klimacie?

A. P.: Aktualnie bardzo dużo się dzieje, z czego się niezmiernie cieszę. Po pierwsze, piszę drugą część „Lunatyczki”, więc ponownie odwiedzimy osiedle Ogrody Ciszy. Po drugie, kończę piąty tom serii „Ona” i intensywnie pracuję nad projektem dla jednej z platform streamingowych.

Dziękuję za rozmowę.

Zainteresowała Cię rozmowa? Przeczytaj książkę! Można ją wygrać w naszym KONKURSIE!

Diana Rusiłowicz

Diana Rusiłowicz

24@bialystokonline.pl

Przeczytaj także
Popularne dzisiaj

Masz ciekawy temat?

Wiesz, że zdarzyło się coś interesującego w Białymstoku lub okolicy? Chcesz abyśmy o czymś napisali?

Napisz do nas