783 osób online

Wg UNESCO to jeden z najcenniejszych zabytków. Podlaskie upamiętni Kodeks Supraski

2022.11.28 16:53
Rok 2023 będzie w województwie podlaskim Rokiem Kodeksu Supraskiego. Uhonorowanie tego cennego zabytku piśmiennictwa cyrylickiego oraz języka staro-cerkiewno-słowiańskiego będzie dobrą okazją do przybliżenia jego historii i treści.
Wg UNESCO to jeden z najcenniejszych zabytków. Podlaskie upamiętni Kodeks Supraski
Fot: UM Supraśl

W 2023 r. przypadają trzy ważne rocznice związane z Kodeksem Supraskim - jednym z najstarszych zabytków piśmiennictwa słowiańskiego: 1000-lecie istnienia, 500-lecie przybycia do klasztoru supraskiego i 200-lecie odnalezienia kodeksu w monastyrze przez Michała Bobrowskiego.

Stąd pomysł arcybiskupa Białostockiego i Gdańskiego Jakuba, by 2023 r. był w województwie podlaskim Rokiem Kodeksu Supraskiego. Pozytywnie odpowiedzieli na niego radni z sejmiku województwa.

­– W ramach obchodów zaplanowano m.in. wydanie tłumaczenia „Kodeksu Supraskiego” na język polski oraz wydanie książeczki przybliżającej zabytek najmłodszym. Powstaną też trzy kamienne rzeźby przedstawiające pulpity z otwartą księgą. Zostaną one umiejscowione w Supraślu, gdzie Kodeks był przechowywany, w Wólce Wygonowskiej, skąd pochodził ks. prof. Michał Bobrowski – odkrywca i badacz pisma, oraz w Białymstoku – stolicy województwa – mówił marszałek Artur Kosicki.

„Kodeks Supraski” jest jednym z najstarszych i najcenniejszych na świecie zabytków piśmiennictwa cyrylickiego oraz języka staro-cerkiewno-słowiańskiego. Zawiera teksty, które przetłumaczone zostały przez uczniów świętych Cyryla i Metodego ze znanych utworów greckich. „Kodeks Supraski” stanowi fragment Minei Czetii, czyli Czytanej – księgi cerkiewnej zawierającej zbiór żywotów świętych czczonych przez Kościół Wschodni oraz nauki Ojców Kościoła.

„Kodeks Supraski” przechowywany był przez wieki w Supraskim Monasterze. Klasztor posiadał bardzo bogatą bibliotekę, której zasoby badał ks. Michał Bobrowski. W 1823 r. dokonał swego największego odkrycia - wśród starych ksiąg natrafił na ten kodeks i zapoznał ze swoim odkryciem europejską społeczność naukową. Księga od miejsca swego dotychczasowego przechowywania nazwana została kodeksem supraskim (Codex Suprasliensis).

W trakcie badań rękopis został na trwale podzielony na trzy części i dziś 16 kart znajduje się w Rosyjskiej Bibliotece Narodowej w Petersburgu, 118 kart w Bibliotece Uniwersyteckiej w Lublanie i 151 kart w Bibliotece Narodowej w Warszawie. Polska część kodeksu, wywieziona do Niemiec w latach II wojny światowej, odnalazła się w 1962 r. w Stanach Zjednoczonych i dzięki amerykańskiej Polonii w lipcu 1968 r. uroczyście wróciła do kraju na statku „Batory”.

Wartość naukowa kodeksu polega na tym, że był on i jest najwcześniejszym i najważniejszym źródłem staro-cerkiewno-słowiańskiego języka. To jeden z najcenniejszych dokumentów historii ludzkości, jedyny na świecie tak obszerny zabytek wczesnego chrześcijańskiego piśmiennictwa słowiańskiego, ściśle związany z tradycją świętych Cyryla i Metodego.

W 2007 r. zabytek wpisano na prestiżową listę „Pamięci świata” UNESCO. Jest on na tej liście jednym z niewielu dzieł z Polski, obok m.in. rękopisów Fryderyka Chopina.

Ewelina Sadowska-Dubicka
ewelina.s@bialystokonline.pl
Wersja mobilna BiałystokOnline.pl
Polityka prywatności | Polityka cookies
Copyright © 2001-2023 CMG, Białystok
Adres redakcji: ul. Sienkiewicza 49 lok. 311, Białystok, tel. 85 746 07 39
zamknij X
TA STRONA UŻYWA COOKIES. Dowiedz się więcej o celu ich używania i polityce cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.