Somnia Fluunt | Muziko De Nia Tempo

2.11.26 g. 18 - Podlaski Instytut Kultury w Białymstoku

Rafał Łuc - akordeon
Maciej Frąckiewicz - akordeon

1. Pauline Oliveros (1932-2016) - The Gentle z dyptyku The Well & The Gentle (w opracowaniu na dwa akordeony i projekcję dźwiękową oprac. Marta Śniady i Rafał Łuc)
2. Paweł Szymański (*1954) - Cztery Tańce Heweliańskie (wersja na dwa akordeony) (2011/2025)
3. Bernhard Lang (*1957) - DW 29 Loops for Paweł Szymański (2017)
4. Katarzyna Głowicka (*1977) - Dissolving Dreams (Farewell River) (2019)

„Sny płyną” – to koncert, w którym dwa akordeony stają się narzędziem eksploracji pamięci, czasu, powtarzalności i przemiany. Program zestawia cztery odmienne wizje współczesnego komponowania, ukazując muzykę jako przestrzeń, w której spotykają się precyzyjna konstrukcja, eksperyment dźwiękowy i poetycka refleksja nad ulotnością ludzkiego doświadczenia. W interpretacji Rafała Łuca i Macieja Frąckiewicza akordeon odsłania wielość swoich możliwości – od subtelnych, niemal medytacyjnych brzmień po złożone struktury rytmiczne i intensywne procesy dźwiękowe.

Wieczór otworzy The Gentle Pauline Oliveros, część dyptyku The Well & The Gentle, w opracowaniu na dwa akordeony i projekcję dźwiękową autorstwa Marty Śniady i Rafała Łuca. Twórczość Oliveros, związanej z ideą Deep Listening, kieruje uwagę ku uważnemu słuchaniu, relacji między dźwiękiem a przestrzenią oraz otwartości na brzmieniowe doświadczenia, które wymykają się tradycyjnemu rozumieniu muzycznej narracji. Słuchanie staje się tu nie tylko odbiorem dźwięków, lecz także formą obecności i skupienia – praktyką, która w różnych tradycjach kulturowych i duchowych może prowadzić do głębszego rozpoznania relacji między sobą, innymi i otaczającym światem.

W Czterech Tańcach Heweliańskich Pawła Szymańskiego, przedstawionych w wersji na dwa akordeony, odniesienia do dawnych form muzycznych zostają przekształcone w charakterystyczną dla kompozytora grę z pamięcią historyczną. Przeszłość nie powraca tu jako wiernie odtworzony obraz, lecz jako materiał poddany współczesnej reinterpretacji. Muzyka staje się przestrzenią spotkania różnych warstw czasu, w której dawne i nowe, rozpoznawalne i obce, współistnieją w nieoczywistych relacjach.

DW 29 Loops for Paweł Szymański Bernharda Langa rozwija refleksję nad powtarzalnością i
transformacją materiału muzycznego. Pętle, repetycje i przesunięcia wzorców dźwiękowych zmieniają sposób postrzegania czasu, podważając jego linearność. Powracające struktury przywołują mechanizmy pamięci, rytuału i medytacji, obecne w wielu tradycjach kulturowych, choć za każdym razem osadzone w odmiennych kontekstach i znaczeniach. Powtórzenie nie oznacza tu prostego powrotu do tego samego – staje się procesem, w którym każde kolejne doświadczenie odsłania nowe perspektywy.

Program zamknie Dissolving Dreams (Farewell River) Katarzyny Głowickiej – utwór, którego tytuł przywołuje obrazy rozpuszczających się snów i rzeki symbolizującej nieustanny przepływ. Motyw ten otwiera przestrzeń refleksji nad przemijaniem, nietrwałością i granicą między pamięcią a zapomnieniem. Sen, podobnie jak muzyka, istnieje w zmiennym porządku: obrazy pojawiają się, przekształcają i znikają, pozostawiając ślady, których znaczenie nie zawsze można jednoznacznie uchwycić.

Wspólnym mianownikiem programu jest doświadczenie czasu jako procesu nieustannej przemiany – od uważnego słuchania i historycznej pamięci po repetycję, transformację i rozpad dźwiękowych struktur. W tej perspektywie Somnia Fluunt otwiera również przestrzeń dialogu między różnymi sposobami rozumienia rzeczywistości, obecnymi w kulturach i religiach świata. Pamięć, rytm, sen, przemijanie i kontemplacja należą do doświadczeń wspólnych ludziom, choć każda tradycja nadaje im własne znaczenia i symboliczne formy.

Dwa akordeony, pozostając w nieustannym dialogu, stają się metaforą współistnienia odmiennych głosów i perspektyw. Ich brzmienia nakładają się na siebie, rozchodzą i powracają, tworząc muzyczną przestrzeń, w której różnica nie prowadzi do rozdzielenia, lecz umożliwia wzajemne oddziaływanie. Somnia Fluunt zaprasza do doświadczenia muzyki jako płynnego strumienia dźwięków, obrazów i znaczeń – przestrzeni, w której przeszłość spotyka się z teraźniejszością, a osobiste przeżycie otwiera się na wielość kulturowych i duchowych interpretacji.

Wstęp wolny, liczba miejsc ograniczona

„Muziko De Nia Tempo” to festiwal muzyki kameralnej i współczesnej, odbywający się w Białymstoku i na Podlasiu. Jego ideą jest prezentowanie muzyki naszych czasów w dialogu z wyjątkowym dziedzictwem kulturowym regionu – jego historią, wielością tradycji, języków i kultur.

Program festiwalu łączy twórczość polskich i zagranicznych kompozytorów XX i XXI wieku. Obok dzieł już obecnych w kanonie muzyki współczesnej prezentowane są nowe utwory, prawykonania oraz pierwsze polskie prezentacje utworów. W tegorocznej edycji znalazły się m.in. kompozycje Marcina Błażewicza, Aleksandra Lasonia, Mikołaja Majkusiaka, Aliny Dzięcioł, Franciszka Jackowskiego, Jagny Krzanowskiej, Pauline Oliveros, Pawła Szymańskiego, Bernharda Langa i Katarzyny Głowickiej.

Szczególne miejsce w programie zajmuje muzyka kameralna z udziałem akordeonu. Instrument ten pojawia się w różnych konfiguracjach – m.in. w dialogu ze skrzypcami, fletem, wiolonczelą oraz w zestawieniach dwóch akordeonów. Dzięki temu festiwal pokazuje współczesny akordeon jako pełnoprawny instrument muzyki artystycznej i ważne medium współczesnej twórczości kompozytorskiej.

Istotnym elementem festiwalu jest również prezentowanie muzyki w kontekście miejsca. Koncerty odbywają się w przestrzeniach o szczególnym znaczeniu historycznym i kulturowym – m.in. Akademii Supraskiej oraz synagogach w Sejnach i Tykocinie. Historia tych miejsc staje się częścią artystycznego doświadczenia i pozwala spojrzeć na muzykę współczesną z perspektywy pamięci, dziedzictwa i współistnienia różnych kultur. Obecność muzyki współczesnej w tych przestrzeniach jest również formą przywołania pamięci o wielokulturowej historii regionu i o społecznościach, które przez wieki współtworzyły jego tożsamość.

„Muziko De Nia Tempo” to nie tylko koncerty. Festiwal tworzy również przestrzeń spotkania artystów, kompozytorów i publiczności. Rozmowy z twórcami i wykonawcami pozwalają lepiej poznać współczesny język muzyczny, proces powstawania nowych dzieł oraz idee stojące za prezentowanymi projektami. Wybrane wydarzenia wzbogacane są o elementy audiowizualne i projekcje dźwiękowe, otwierające muzykę współczesną na nowe formy prezentacji.

Ważnym założeniem festiwalu jest dostępność sztuki dla szerokiej publiczności. Wszystkie wydarzenia są bezpłatne, dzięki czemu muzyka współczesna może być prezentowana nie tylko w tradycyjnych salach koncertowych, ale również w przestrzeniach historycznych i w bezpośrednim kontakcie z mieszkańcami regionu.

Nazwa „Muziko De Nia Tempo”, oznaczająca w języku esperanto „Muzyka naszych czasów”, nawiązuje do postaci Ludwika Zamenhofa, urodzonego w Białymstoku twórcy Esperanto. Jest to również odniesienie do idei dialogu i porozumienia ponad granicami języków, kultur i tradycji.

„Muziko De Nia Tempo” to muzyka współczesna zakorzeniona w miejscu, historii i pamięci – ale skierowana przede wszystkim ku teraźniejszości i przyszłości.

Pozostałe koncerty w ramach Festiwalu znajdziecie tutaj: Muziko De Nia Tempo