Nokto / Metta | Muziko De Nia Tempo

30.10.26, g. 19 - UMFC w Białymstoku

Wojciech Koprowski - skrzypce
Maciej Frąckiewicz - akordeon

1. Marcin Błażewicz (1953-2021) - Sonata na skrzypce i akordeon “Night full of sins” (2019)
2. Aleksander Lasoń (*1951)- Metta-Sonata na skrzypce i akordeon (2026) (prawykonanie)
3. Mikołaj Majkusiak (*1983) - Sonata na skrzypce i akordeon (2015)

Koncert Nokto / Metta zestawia trzy sonaty na skrzypce i akordeon, ukazując bogactwo brzmieniowe i ekspresyjne możliwości tego nieoczywistego duetu. Program prowadzi od intensywnej, pełnej napięć muzycznej narracji Marcina Błażewicza, przez refleksyjny świat nowej kompozycji Aleksandra Lasonia, aż po dynamiczny, rytmicznie wyrazisty język Mikołaja Majkusiaka. Trzy odmienne wizje artystyczne tworzą przestrzeń spotkania emocji, duchowości i współczesnych poszukiwań brzmieniowych.

Sonata Night Full of Sins (2019) Marcina Błażewicza łączy namiętną ekspresję z liryczną refleksyjnością. Jej trzy części budują dramaturgię opartą na kontrastach, narastaniu napięcia i zmienności muzycznych gestów. Wieloznaczny tytuł przywołuje noc jako przestrzeń ludzkich namiętności, niepokoju i wewnętrznych sprzeczności. W szerszym kontekście twórczości kompozytora, w której istotne miejsce zajmowały pytania o duchowość i transcendencję, muzyka ta otwiera również pole do refleksji nad ukrytymi wymiarami ludzkiego doświadczenia.

Szczególnym wydarzeniem wieczoru będzie prawykonanie Metta-Sonaty (2026) Aleksandra Lasonia. Sześcioczęściowa kompozycja, przywołuje pojęcia wywodzące się z tradycji indyjskich i buddyjskich. Metta oznacza życzliwość i przyjazne nastawienie wobec innych istot, ananda – błogość i duchową radość, natomiast nimitta może oznaczać znak, przyczynę lub obiekt skupienia. Te odniesienia otwierają możliwość odczytania utworu jako muzycznej refleksji nad uważnością, wewnętrznym doświadczeniem i relacją między jednostką a światem. Powracające człony oraz interludium i postludium tworzą wieloczęściową formę, której tytuły sugerują proces przemiany i ponownego odkrywania znaczeń. Prawykonanie staje się spotkaniem z dziełem powstającym tu i teraz, którego sens będzie odkrywany po raz pierwszy wspólnie przez wykonawców i publiczność.

Sonata na skrzypce i akordeon (2015) Mikołaja Majkusiaka zamyka program kompozycją o silnej energii rytmicznej i zróżnicowanej dramaturgii. Pięć części prowadzi od motorycznej powtarzalności przez niestabilność i liryczne skupienie, aż po rytmicznie precyzyjne rondo, lamentacyjny charakter części wolnej i kontrapunktyczny finał. Zestawienie odmiennych charakterów i sposobów organizacji dźwięku tworzy dynamiczną opowieść, w której skrzypce i akordeon nieustannie zmieniają role, podejmując dialog oparty zarówno na współbrzmieniu, jak i na wyrazistych kontrastach.

Nokto / Metta to spotkanie dwóch instrumentów o odmiennych tradycjach i możliwościach artykulacyjnych, które w muzyce współczesnej odnajdują wspólną przestrzeń dialogu, napięcia i porozumienia. Zestawienie tytułów i charakterów poszczególnych utworów otwiera zarazem szerszą perspektywę: od nocnej, wieloznacznej przestrzeni ludzkich namiętności po skojarzenia z życzliwością, kontemplacją i duchowym skupieniem. Muzyka staje się tu językiem przekraczającym granice kultur i religii – nie przez sprowadzanie ich do wspólnego mianownika, lecz przez stworzenie przestrzeni, w której różne sposoby odczuwania i rozumienia świata mogą spotkać się w uważnym słuchaniu.

Wstęp wolny - liczba miejsc ograniczona

„Muziko De Nia Tempo” to festiwal muzyki kameralnej i współczesnej, odbywający się w Białymstoku i na Podlasiu. Jego ideą jest prezentowanie muzyki naszych czasów w dialogu z wyjątkowym dziedzictwem kulturowym regionu – jego historią, wielością tradycji, języków i kultur.

Program festiwalu łączy twórczość polskich i zagranicznych kompozytorów XX i XXI wieku. Obok dzieł już obecnych w kanonie muzyki współczesnej prezentowane są nowe utwory, prawykonania oraz pierwsze polskie prezentacje utworów. W tegorocznej edycji znalazły się m.in. kompozycje Marcina Błażewicza, Aleksandra Lasonia, Mikołaja Majkusiaka, Aliny Dzięcioł, Franciszka Jackowskiego, Jagny Krzanowskiej, Pauline Oliveros, Pawła Szymańskiego, Bernharda Langa i Katarzyny Głowickiej.

Szczególne miejsce w programie zajmuje muzyka kameralna z udziałem akordeonu. Instrument ten pojawia się w różnych konfiguracjach – m.in. w dialogu ze skrzypcami, fletem, wiolonczelą oraz w zestawieniach dwóch akordeonów. Dzięki temu festiwal pokazuje współczesny akordeon jako pełnoprawny instrument muzyki artystycznej i ważne medium współczesnej twórczości kompozytorskiej.

Istotnym elementem festiwalu jest również prezentowanie muzyki w kontekście miejsca. Koncerty odbywają się w przestrzeniach o szczególnym znaczeniu historycznym i kulturowym – m.in. Akademii Supraskiej oraz synagogach w Sejnach i Tykocinie. Historia tych miejsc staje się częścią artystycznego doświadczenia i pozwala spojrzeć na muzykę współczesną z perspektywy pamięci, dziedzictwa i współistnienia różnych kultur. Obecność muzyki współczesnej w tych przestrzeniach jest również formą przywołania pamięci o wielokulturowej historii regionu i o społecznościach, które przez wieki współtworzyły jego tożsamość.

„Muziko De Nia Tempo” to nie tylko koncerty. Festiwal tworzy również przestrzeń spotkania artystów, kompozytorów i publiczności. Rozmowy z twórcami i wykonawcami pozwalają lepiej poznać współczesny język muzyczny, proces powstawania nowych dzieł oraz idee stojące za prezentowanymi projektami. Wybrane wydarzenia wzbogacane są o elementy audiowizualne i projekcje dźwiękowe, otwierające muzykę współczesną na nowe formy prezentacji.

Ważnym założeniem festiwalu jest dostępność sztuki dla szerokiej publiczności. Wszystkie wydarzenia są bezpłatne, dzięki czemu muzyka współczesna może być prezentowana nie tylko w tradycyjnych salach koncertowych, ale również w przestrzeniach historycznych i w bezpośrednim kontakcie z mieszkańcami regionu.

Nazwa „Muziko De Nia Tempo”, oznaczająca w języku esperanto „Muzyka naszych czasów”, nawiązuje do postaci Ludwika Zamenhofa, urodzonego w Białymstoku twórcy Esperanto. Jest to również odniesienie do idei dialogu i porozumienia ponad granicami języków, kultur i tradycji.

„Muziko De Nia Tempo” to muzyka współczesna zakorzeniona w miejscu, historii i pamięci – ale skierowana przede wszystkim ku teraźniejszości i przyszłości.

Pozostałe koncerty w ramach Festiwalu znajdziecie tutaj: Muziko De Nia Tempo